Urząd Zamówień Publicznych w pierwszym zdaniu opinii prawnej w przedmiotowej sprawie, stwierdził że art. 90 ust.1 ustanawia obowiązek zamawiającego. Oto początkowy fragment tej opinii UZP:
"Przepis art. 90 ust. 1 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 907 ze zm., zw. dalej jako ,,ustawa Pzp??), ustanawia obowiązek zamawiającego zwrócenia się do wykonawcy o udzielenie wyjaśnień oraz złożenie dowodów, dotyczących elementów oferty mających wpływ na wysokość ceny, jeżeli cena oferty, w opinii zamawiającego, wydaje się rażąco niska w stosunku do przedmiotu zamówienia i budzi jego wątpliwości co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami sformułowanymi przez zamawiającego lub wynikającymi z odrębnych przepisów".
26 2014-11-16 10:39:11
Odp: rażąco niska cena po nowemu (9 odpowiedzi, napisanych Oferty, badanie i ocena ofert)
27 2014-11-16 10:27:22
Odp: rażąco niska cena po nowemu (9 odpowiedzi, napisanych Oferty, badanie i ocena ofert)
Na poparcie mojego stanowiska fragment artykułu z tygodnika "Wspólnota":
RAŻĄCA NISKA CENA WG NOWYCH PRZEPISÓW
AUTOR: OPRAC. DOMINIK KRZYSZTOFOWICZ / 24.10.2014
Przepis art. 90 ust. 1 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 907 ze zm., zw. dalej jako ,,ustawa Pzp??), ustanawia obowiązek zamawiającego zwrócenia się do wykonawcy o udzielenie wyjaśnień oraz złożenie dowodów, dotyczących elementów oferty mających wpływ na wysokość ceny, jeżeli cena oferty, w opinii zamawiającego, wydaje się rażąco niska w stosunku do przedmiotu zamówienia i budzi jego wątpliwości co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami sformułowanymi przez zamawiającego lub wynikającymi z odrębnych przepisów.
Wystąpienie przez zamawiającego z wezwaniem do udzielenia wyjaśnień odnośnie rażąco niskiej ceny, powinno nastąpić ?w szczególności, gdy cena oferty jest niższa o 30% od wartości zamówienia lub 30% średniej arytmetycznej cen wszystkich złożonych ofert?. Sformułowanie ?w szczególności? należy rozumieć jako przykład sytuacji, w której zamawiający powinien mieć, zdaniem ustawodawcy, wątpliwości co do możliwości wykonania zamówienia przez wykonawcę w zamian za oferowaną cenę. Warto nadmienić, że do nowego brzmienia art. 90 ust. 1 ustawy Pzp nawiązuje już wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 23 września 2014 r. (sygn. akt: KIO 1883/14) w zakresie wskazówek interpretacyjnych stosowania przepisów dotyczących ustalania podstaw rażąco niskiej ceny. Izba orzekła w nim, że zamawiający nie był zobowiązany do wzywania wykonawcy do złożenia wyjaśnień w zakresie rażąco niskiej ceny, gdyż oferta tego wykonawcy nie była niższa o ponad 30% od średniej arytmetycznej cen ofert, ani nie była niższa o 30% względem kwoty, którą zamawiający zamierza przeznaczyć na wykonanie zamówienia.
Powyższa regulacja nakłada na zamawiającego obowiązek wszczynania procedury na podstawie art. 90 ust. 1 ustawy Pzp, w każdym przypadku, gdy zamawiający ustali, że zachodzi co najmniej jedna z wymienionych w tym przepisie okoliczności. Przy czym, wezwanie do złożenia wyjaśnień odnośnie ceny ofertowej, która zdaje się być rażąco niska, gdyż zachodzi w stosunku do niej jedna z wyżej wymienionych okoliczności, nie przesądza, że cena danej oferty jest rażąco niska. Przepis art. 90 ust. 1 ustawy Pzp nie zawiera bowiem definicji rażąco niskiej ceny, ale wymienia niektóre okoliczności, jakie mogą na rażąco niską cenę wskazywać, w których procedura wyjaśniania oferty powinna mieć zastosowanie. O tym, czy oferta jest rzeczywiście rażąco niska, rozstrzyga zamawiający w odniesieniu do konkretnego przypadku, w oparciu o posiadane materiały, w szczególności wyjaśnienia wykonawcy i załączone przez niego dokumenty, oceniane w kontekście właściwości przedmiotu zamówienia będącego przedmiotem postępowania.
Określony w art. 90 ust. 1 Pzp próg ,,30%?? stanowi jedynie przykładowy, ale jednocześnie maksymalny limit wartości, który może być odpowiednio obniżony przez zamawiającego, w zależności od okoliczności dotyczących przedmiotu zamówienia. Także w sytuacji, gdy cena oferty jest niższa np. o 10% od wartości zamówienia lub średniej arytmetycznej wszystkich złożonych ofert, w okolicznościach związanych z konkretnym zamówieniem, zamawiający ma prawo powziąć wątpliwości co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia za zaoferowaną cenę. Ponieważ zaistnienie wątpliwości po stronie zamawiającego stanowi podstawową okoliczność uruchamiającą procedurę żądania wyjaśnień w celu ustalenia czy oferta zawiera rażąco niską cenę, należy zaznaczyć, że bez względu na brak zaistnienia okoliczności przykładowo wymienionych w art. 90 ust. 1 Pzp, w razie wystąpienia wątpliwości odnośnie wartości zaoferowanej przez wykonawcę ceny, zamawiający jest zawsze uprawniony wezwać tego wykonawcę do złożenia stosownych wyjaśnień
28 2014-11-16 10:22:17
Odp: rażąco niska cena po nowemu (9 odpowiedzi, napisanych Oferty, badanie i ocena ofert)
Dla mnie przy 30% różnicy od wartości zamówienia lub średniej arytmetycznej cen wszystkich ofert, zamawiający ma obowiązek zwrócenia się o udzielenie wyjaśnień.
W art. 90 ust.1 Pzp jest bowiem zapis " zamawiający zwraca się o udzielenie wyjaśnień" a nie "zamawiający może zwrócić się o udzielenie wyjaśnień".
29 2014-11-03 21:21:49
Odp: Ubezpieczenia (23 odpowiedzi, napisanych Zakres stosowania ustawy Prawo Zamówień Publicznych)
Dziś na stronie internetowej: www.zamowienia-publiczne.lex.pl opublikowane zostało następujące stanowisko w sprawie ubezpieczeń grupowych pracowników
Nie każdy zamawiający wybiera ubezpieczyciela według PZP
Zgodnie z opinią prawną UZP, wybór firmy ubezpieczeniowej świadczącej usługi grupowego ubezpieczenia pracowniczego musi nastąpić w oparciu o przepisy p.z.p. Jest to jednak pogląd niezgodny z ustawą o finansach publicznych.
Na stronie internetowej Urzędu Zamówień Publicznych widnieje opinia na temat stosowania ustawy - Prawo zamówień publicznych przy zawieraniu umów grupowego ubezpieczenia pracowniczego. Zgodnie z przywołaną opinią wybór firmy ubezpieczeniowej świadczącej usługi grupowego ubezpieczenia pracowniczego musi nastąpić w oparciu o przepisy p.z.p. Zasadniczym argumentem przemawiającym w ocenie UZP za trafnością takiego stanowiska jest definicja zamówienia publicznego. Usługa ubezpieczeniowa spełnia bowiem wszystkie wymogi definicji, ponieważ jest umową zawieraną między dwoma stronami, a jej przedmiotem są odpłatne usługi.
Niestety opinia nie uwzględnia przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tekst jedn.: Dz.U. z 2013 r. poz. 885 ? dalej u.f.p.). Z uwagi na powyższe wdrożenie opinii w życie nie jest możliwe w przypadku wszystkich zamawiających. Zamawiający objęci zakresem podmiotowym ustawy wskazanym w art. 3 ust. 1 pkt 1 p.z.p., a więc jednostki sektora finansów publicznych nie mogą w zgodzie z obowiązującymi ich przepisami przeprowadzić procedury i zawrzeć umowy ubezpieczeniowej.
Jednostki sektora finansów publicznych mogą realizować wyłącznie zadania publiczne, których celem jest zaspokajanie potrzeb społeczności lokalnej, regionalnej lub ogółu obywateli. Jednostka sektora finansów publicznych może zaciągać zobowiązania pieniężne tylko w zakresie dozwolonym przez u.f.p. Zgodnie z art. 216 ust. 2 u.f.p. wydatki budżetu jednostki samorządu terytorialnego mogą być przeznaczone na realizację zadań określonych w odrębnych przepisach, wśród których nie można znaleźć regulacji wskazujących na to, by zawarcie umowy na ubezpieczenie pracowników mogło być kwalifikowane jako zadanie publiczne. Z przywołanej ustawy wynika także, że wydatki mogą być realizowane w zakresie określonym w budżecie jednostki. Tymczasem środki z których jest finansowana obsługa ubezpieczeniowa w żadnym przypadku nie są rezerwowane w budżecie zamawiającego, ponieważ pochodzą bezpośrednio z wynagrodzeń pracowników. W tej sytuacji zawarcie umowy ubezpieczeniowej w formule sugerowanej przez Urząd Zamówień Publicznych (dalej: UZP) stanowi naruszenie zarówno art. 44 u.f.p. jak i art. 46 ust. 1 uf.p., zgodnie z którym zamawiający o jakich mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 p.z.p. mogą zaciągać zobowiązania do sfinansowania w danym roku do wysokości wynikającej z planu wydatków.
Co istotne, wdrożenie w życie trybu postępowania sugerowanego przez UZP stanowi także naruszenie ustawy z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (Dz.U. z 2013 r. poz. 168 ? dalej o.n.d.f.p.). Zgodnie z art. 15 o.n.d.f.p. naruszeniem dyscypliny finansów publicznych jest zaciągnięcie zobowiązania bez upoważnienia określonego uchwałą budżetową lub planem finansowym albo z przekroczeniem zakresu tego upoważnienia lub z naruszeniem przepisów dotyczących zaciągania zobowiązań przez jednostkę sektora finansów publicznych.
Zestawienie przepisów p.z.p. oraz u.f.p. doprowadza do wniosku, iż wdrożenie przywołanej we wstępie opinii UZP w jednostce sektora finansów publicznych jest w praktyce niewykonalne. Kierownicy jednostek decydujący się na prowadzenie konkurencyjnej procedury wyboru ubezpieczyciela i zawierający umowy naruszające przepisy u.f.p. muszą pamiętać o tym, że opinia UZP nie jest obowiązującym prawem, a jedynie poglądem autorów dokumentu.
30 2014-10-07 11:32:35
Temat: Usługi niepriorytetowe (5 odpowiedzi, napisanych Zakres stosowania ustawy Prawo Zamówień Publicznych)
Dzisiaj na stronie internetowej Urzędu Zamówień Publicznych została opublikowana opinia prawna zatytułowana:
"Udzielanie zamówień publicznych na tzw. usługi niepriorytetowe o wartości poniżej progów unijnych".
Ta opinia została sporządzona w związku z wchodzącą w dniu 19 października 2014 r. nowelizacją ustawy - Prawo zamówień publicznych dokonaną ustawą z dnia 29 sierpnia 2014 r. o zmianie ustawy - Prawo zamówień publicznych (Dz. U. poz. 1232)
31 2014-09-29 18:58:45
Odp: zmiana umowy??? (21 odpowiedzi, napisanych Umowy w zamówieniach publicznych)
KIO w wyroku z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt KIO 461/11 postanowiła, co następuje:
"W ocenie składu orzekającego sposób obliczenia ceny podany przez Zamawiającego, nie pozostawia wątpliwości, iż Wykonawcy zobowiązani zostali do określenia ceny za całość przedmiotu zamówienia z uwzględnieniem ryzyka wynikającego z faktu, że realizacja umowy może nastąpić w niższym zakresie. Izba uznała, że okolicznością uprawniającą do wskazania minimalnej gwarantowanej wielkości zamawianych dostaw w odniesieniu do przedmiotu zamówienia jest doświadczenie z lat poprzednich wskazujące na niemożność przewidzenia ścisłej wielkości dostaw materiałów eksploatacyjnych stanowiących przedmiot zamówienia. Oznacza to, że wprowadzone w treści pkt III.3 i 4 siwz oraz przewidywanych postanowieniach umowy zastrzeżenie o prawie do zaniechania złożenia zamówienia na towar o mniejszej wielkości od wskazanej jako szacunkowa, nie może być oceniane jako naruszające uczciwą konkurencję i uniemożliwiające sporządzenie oferty. Wszyscy wykonawcy mają bowiem jednakowe warunki do przygotowania oferty. Należy zauważyć, że powoływana przez Odwołującego zasada równości stron w stosunkach cywilnoprawnych doznaje w przypadku zamówień publicznych ograniczenia wynikającego ze sformalizowanego sposobu udzielania zamówień publicznych. Na gruncie ustawy z założenia Zamawiający stoi na mocniejszej pozycji, gdyż dokonuje on samodzielnie określenia warunków realizacji zamówienia, kierując się przy tym zasadą celowego i racjonalnego wydatkowania środków. Zgodnie z charakterem zobowiązania publicznego zamawiający jako gospodarz postępowania posiada znaczną swobodę kształtowania umowy, która zbliżona jest do umów przystąpienia (adhezyjnych). Wskazanie zakresu ilościowego jako szacunkowego i określenie minimalnej gwarantowanej wielkości realizacji umowy nie wpływa na sposób przygotowania oferty, którą należy skalkulować na podstawie załącznika nr 1 do SIWZ określającego zakres ilościowy przedmiotu zamówienia. Usunięcie kwestionowanego postanowienia zapisów siwz, mogłoby w konsekwencji na etapie realizacji umowy doprowadzić do konieczności ponoszenia przez Zamawiającego kosztów w wysokości wyższej od rzeczywistej wielkości świadczenia niepieniężnego Wykonawcy.
Na tej podstawie skład orzekający stwierdził, iż nie zachodzi podstawa do kwestionowania sposobu opisu przedmiotu zamówienia w sprawie. W zakresie zarzutu naruszenia art. 14 i art. 139 ust. 1 ustawy w zw. z art. 483 § 1 kodeksu cywilnego poprzez zastrzeżenie w § 9 ust. 1 załącznika nr 5 do siwz kary umownej na rzecz zamawiającego za odstąpienie od umowy z przyczyn za które odpowiada wykonawca, bez zastrzeżenia tożsamej kary na rzecz wykonawcy za odstąpienie od umowy z przyczyn leżących po stronie zamawiającego, należy zauważyć, że z charakteru umowy wzajemnej nie wynika obowiązek stosowania tożsamych lub analogicznych rozwiązań w zakresie dodatkowych zastrzeżeń umownych, jakimi są postanowienia o karach umownych, w tym z tytułu odstąpienia od umowy z przyczyn leżących po stronie kontrahenta".
Zobacz też wyroki:
- KIO 1207/12 z dnia 22 czerwca 2012 r. i przywołane w nim orzeczenia
- KIO 2665/13 z dnia 29 listopada 2013 r.
32 2014-09-25 05:41:08
Temat: Samodzielne funkcje techniczne w budownictwie (1 odpowiedzi, napisanych SWZ)
W dniu 25 września 2014 r. wchodzi w życie rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 11 września 2014 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie (Dz. U. z 2014 r., poz. 1278).
33 2014-09-16 10:32:34
Odp: Potwierdzzenie realizacji przelewu wadium (4 odpowiedzi, napisanych Oferty, badanie i ocena ofert)
Zespół Arbitrów w wyroku z dnia 6 lutego 2006 r., sygn. akt UZP/ZO/0-285/06 postanowił:
"Zgodnie z art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 29 stycznia 2004r. Prawo zamówień publicznych (Dz. U. Nr 19 poz. 177 z późn. zm.) wadium wnosi się przed upływem terminu składania ofert. Wniesienie wadium ma na celu zabezpieczenie interesów zamawiającego na wypadek gdyby wykonawca, którego oferta została wybrana odmówił podpisania umowy na warunkach określonych w ofercie, nie wniósł wymaganego zabezpieczenia należytego wykonania umowy lub gdyby zawarcie umowy stało się niemożliwe z przyczyn leżących po stronie wykonawcy (art. 46 ust. 5 ustawy). Wniesienie wadium jest dokonane w chwili gdy interesy zamawiającego, postrzegane przez pryzmat celu wadium, są zabezpieczone. Tą chwilą jest data wpłacenia pieniędzy na rachunek bankowy zamawiającego - gdy wadium jest wnoszone w pieniądzu, lub data złożenia oświadczenia woli przez poręczyciela lub gwaranta - gdy wadium jest wnoszone w formie poręczeń lub gwarancji. Przepisy ustawy o terminie i formach wniesienia wadium nie uzależniają skutku prawnego wniesienia wadium od przedłożenia zamawiającemu dokumentu potwierdzającego wniesienie wadium, ważne jest aby było ono wniesione przed upływem terminu składania ofert (tak: wyrok ZA z dnia 23.09.2004r. sygn. akt UZP/ZO/0-1531/04, wyrok Zespołu Arbitrów z dnia 5.10.2005r. sygn. akt UZO/ZO/0-2735/05). W świetle powyższego wadium jest wniesione z chwilą gdy zostało wpłacone lub ustanowione, co w przypadku firmy POLWAR INWESTYCJE Sp. z o. o. miało miejsce w dniu 30.11.2005r. o godz. 02:34, czyli przed upływem terminu składania ofert. Fakt ten został potwierdzony przez tego wykonawcę dokumentem o nazwie ?Płatność", który to dokument, w ocenie Zespołu Arbitrów, potwierdza dokonanie dyspozycji polecenia przelewu wpłaty kwoty wadium na konto Zamawiającego. Zarzuty Odwołującego co do treści tego dokumentu mają charakter jedynie formalny i nie podważają materialno-prawnego skutku jakim jest zabezpieczenie oferty wymaganą kwotą wadium. Skoro zatem wadium zostało wniesione (w rozumieniu art. 45 ust. 3 ustawy), to nie istnieją podstawy do wykluczenia wykonawcy z postępowania na podstawie art. 24 ust. 2 pkt 4) ustawy, z tego powodu, że wykonawca nie wniósł wadium. Nie istnieją też podstawy do wykluczenia wykonawcy z postępowania na podstawie art. 24 ust. 2 pkt 3) ustawy z tego powodu, że wykonawca ?nie złożył dokumentów potwierdzających spełnienie warunków udziału w postępowaniu", gdyż dokument wadium nie jest dokumentem potwierdzającym spełnienie podmiotowych warunków udziału w postępowaniu, o których o warunkach mowa w art. 22 ust. 1 ustawy".
34 2014-09-05 13:16:06
Odp: Wynagrodzenie kosztorysowe (4 odpowiedzi, napisanych Oferty, badanie i ocena ofert)
Dla przykładu w wyroku z dnia 8 kwietnia 2014 r., sygn. akt KIO 606/14, KIO postanowiła:
"Natomiast błędnie przyjętą jednostkę miary (m3 zamiast m2) powinien zamawiający sam poprawić uznając ją za oczywistą omyłkę pisarską w myśl art.87 ust.1 pkt ustawy pzp. Z uwagi na to, że wykonawca nie miał prawa dysponowania jednostkami miary przyjętymi w przedmiarze robót..."
35 2014-07-21 15:59:01
Odp: lista osób utajniona (4 odpowiedzi, napisanych Umowy w zamówieniach publicznych)
Wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie
z dnia 29 marca 2007 r.
V Ca 421/2007
LexPolonica nr 1681587
Gazeta Prawna 2007/220 str. 10
Wykaz osób, które będą wykonywać zamówienie, wraz z informacjami o ich kwalifikacjach stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa.
Orzeczenie dotyczy:
Dz.U.2013.907: art. 8 ust. 3,
Dz.U.2003.153.1503: art. 11 ust. 4
Orzeczenie zostało powołane w sprawach:
KIO 908/13, KIO 64/13, KIO 2765/12, KIO 1663/12, KIO 331/12, KIO 1438/11, KIO 1334/11, KIO 1106/11, KIO 2160/10, KIO/UZP 667/10, KIO/UZP 117/10, KIO/UZP 874/08
36 2014-06-18 09:48:10
Odp: ubezp. grupowe pracowników (5 odpowiedzi, napisanych Zakres stosowania ustawy Prawo Zamówień Publicznych)
Zgadzam się w pełni z bipi - tak też wynika z posiadanych przeze mnie opinii i stanowisk. Zamawiającym nie może być jednostka sektora finansów publicznych ale może być tak jak podał bipi Rada Pracownicza czy Związek Zawodowy Pracowników ...... w ....... .
37 2014-06-17 19:39:22
Odp: ubezp. grupowe pracowników (5 odpowiedzi, napisanych Zakres stosowania ustawy Prawo Zamówień Publicznych)
Przed kilkoma laty toczyła się ożywiona dyskusja na różnych forach dot. stosowania ustawy Pzp do grupowego ubezpieczenia pracowników. Ścierały się różne poglądy i opinie. Z ostatnich stanowisk UZP i doktryny, wynika że jeżeli zamawiającym jest jednostka sektora finansów publicznych to należy stosować przepisy ustawy Pzp. Podaj adres poczty elektronicznej to udostępnię Ci kilka opinii i stanowisk w tej sprawie.
38 2014-06-04 07:28:14
Odp: Korekta finansowa - projekt współfinansowany z UE (13 odpowiedzi, napisanych Nieprawidłowości, kontrola i odpowiedzialność w zamówieniach publicznych)
W poprzednim poście podałem zły adres strony NSA - powinno być: http://orzeczenia.nsa.gov.pl
39 2014-06-04 07:25:07
Odp: Korekta finansowa - projekt współfinansowany z UE (13 odpowiedzi, napisanych Nieprawidłowości, kontrola i odpowiedzialność w zamówieniach publicznych)
W podobnej sprawie rozstrzygał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie - zobacz wyrok WSA w Krakowie z dnia 20 września 2012 r., sygn. akt III SA/Kr 1555/11. W wyroku tym WSA podzielił poglądy instytucji zarządzającej o nałożeniu korekty finansowej. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego od tego wyroku złożył beneficjent. NSA w wyroku z dnia 28 maja 2014 r., sygn. akt II GSK 422/13 oddalił skargę beneficjenta. Na dzień dzisiejszy brak jest uzasadnienia tego wyroku NSA na stronie http://orzeczenia,nsa,pl
40 2012-07-23 10:40:13
Temat: Stanowisko MRR w sprawie żądania kosztorysów ofertowych przy ryczałcie (1 odpowiedzi, napisanych Dokumentowanie zamówień publicznych)
Zgodnie z wcześniejszą zapowiedzią poniżej zamieszczam zapytanie skierowane do MRR w sprawie żądania kosztorysu ofertowego przy wynagrodzeniu ryczałtowym w rb. oraz odpowiedź Dyrektora Departamentu Koordynacji Wdrażania Funduszy UE w MRR.
Miejsce i data sporządzenia dokumentu
Pabianice (miasto), 2012-06-19
Dane adresatów
MINISTERSTWO ROZWOJU REGIONALNEGO
00-926 WARSZAWA
WARSZAWA
UL. WSPÓLNA 2/4
INNE PISMO
Zapytanie
Treść dokumentu
Wynagrodzenie ryczałtowe w zamówieniach publicznych współfinansowanych ze środków Unii Europejskiej
W ostatnim czasie w znakomitej większości umów w sprawie zamówień publicznych, w tym zamówień publicznych współfinansowanych ze środków Unii Europejskiej, w szczególności umów o roboty budowlane, przewiduje się wynagrodzenie ryczałtowe. Ta forma wynagrodzenia jest bardzo korzystna dla zamawiającego. Wynagrodzenie jest bowiem co do zasady niezmienne, nawet gdy w trakcie realizacji wystąpi konieczność dodatkowych prac. Zamawiający posiada więc komfort, iż inwestycja nie przekroczy kwoty, którą przeznaczył na jej realizację. Ma to szczególne znaczenie w przypadku wcześniej podpisanej umowy z instytucją zarządzającą lub pośredniczącą.
Zgodnie z § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 2 września 2004 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy dokumentacji projektowej, specyfikacji technicznej wykonania i odbioru robót budowlanych oraz programu funkcjonalno ? użytkowego (Dz. U. Nr 202, poz. 2072 z późn. zm.) ?jeśli zamówienie na roboty budowlane jest udzielane w trybie zamówienia z wolnej ręki lub w istotnych postanowieniach umowy przyjęto zasadę wynagrodzenia ryczałtowego, dokumentacja projektowa może nie obejmować przedmiaru?. Oznacza to, że zamawiający organizując przetarg na roboty budowlane, w sytuacji gdy przewiduje wynagrodzenie ryczałtowe, a nie kosztorysowe, może nie przekazywać wykonawcy przedmiaru robót w ramach specyfikacji istotnych warunków zamówienia. W konsekwencji, może też określić inny sposób obliczenia ceny, niż poprzez zwyczajowe wypełnienie przedmiaru cenami jednostkowymi robót w kosztorysie ofertowym.
Od pewnego czasu pracownicy instytucji zarządzających lub pośredniczących kontrolując realizację zamówień publicznych współfinansowanych ze środków Unii Europejskiej, w protokole kontroli stwierdzają brak kosztorysu ofertowego i kosztorysu powykonawczego w przypadku gdy zarówno w Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia, jak i w zawartej umowie określono wynagrodzenie wykonawcy w formie wynagrodzenia ryczałtowego. Dzieje się to szczególnie w sytuacji gdy zamawiający w Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia nie przypisał kosztorysowi ofertowemu żadnej roli. W konsekwencji tych ustaleń, instytucja zarządzająca lub pośrednicząca stosuje korekty finansowe przewidziane w stosownych postanowieniach Ministerstwa Rozwoju Regionalnego. Pragnę zauważyć, że w wielu znanych mi przypadkach, kontrolujący podczas przeprowadzanych kontroli posługują się wcześniej przygotowana tzw. check listą (podobno przygotowaną przez Ministerstwo Rozwoju Regionalnego).Moim zdaniem, stanowisko prezentowane przez te instytucje nie wynika z obowiązujących przepisów prawa, jak i stanowisk doktryny i orzecznictwa.
Poniżej pozwalam sobie na przywołanie niektórych wyroków sądowych oraz niektórych wyroków Krajowej Izby Odwoławczej.
Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 listopada 1998 r., sygn. akt II CRN 913/97
Ryczałt polega na umówieniu z góry wysokości wynagrodzenia w kwocie absolutnej przy wyraźnej lub dorozumianej zgodzie stron na to, że wykonawca nie będzie domagać się wynagrodzenia wyższego.
Wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 6 marca 2001 r. sygn. akt I ACa 1147/2000
Jeżeli za wykonane dzieło strony ustaliły wynagrodzenie ryczałtowe, dołączenie przez wykonawcę do umowy kosztorysu nie ma znaczenia, a dokument ów uznać należy jedynie za uzasadniający merytorycznie oferowaną przez przyjmującego zamówienie (wykonawcę) kwotę wynagrodzenia ryczałtowego.
Wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 20 października 2008 r., sygn. akt KIO/UZP/1077/08
Przyjąć należy, że istotą wynagrodzenia ryczałtowego jest określenie tego wynagrodzenia z góry, bez przeprowadzania szczegółowej analizy kosztów wytwarzania dzieła. Wynagrodzenie to jest niezależne od rzeczywistego rozmiaru lub kosztu prac. Zgodnie z Wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 20.11.1998r. II CRN 913/97, ryczałt polega na umówieniu z góry wysokości wynagrodzenia w kwocie absolutnej, przy wyraźnej lub dorozumianej zgodzie stron na to, że wykonawca nie będzie domagać się wynagrodzenia wyższego. Rozliczenia stron w przypadku zastosowania ryczałtowego charakteru wynagrodzenia w żaden sposób nie opierają się na cenach jednostkowych oraz faktycznie wykonanych świadczeniach.
Wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 12 maja 2010 r., sygn. akt KIO 717/10
W umowie na roboty budowlane przy ustaleniu wynagrodzenia umownego jako wynagrodzenia ryczałtowego, kosztorysy ofertowe pełnią jedynie charakter pomocniczy i informacyjny, co zresztą sam Zamawiający wyraźnie wskazał w SIWZ.
Wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 19 czerwca 2008 r. sygn. akt KIO/UZP 554/08, KIO/UZP 556/08, KIO/UZP 557/08
Skład orzekający Izby w pełni podziela stanowisko wyrażone w orzeczeniu Sądu Najwyższego z dnia 20 listopada 1998 r.( Sygn. akt. II CRN 913/97), zgodnie z którym ryczałt polega na z góry umówionej wysokości wynagrodzenia w kwocie absolutnej, przy wyraźniej i dorozumianej zgodzie stron, że Wykonawca nie będzie domagał się podwyższenia umówionego wynagrodzenia. Istotą takiej formy wynagrodzenia jest to, że to Wykonawca ponosi ryzyko ale i ciężar odpowiedzialności wykonania wszystkich prac niezbędnych do należytej realizacji zamówienia.
Wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 18 sierpnia 2011 r., sygn. akt KIO 1673/11
Zasadą jest, iż przy wynagrodzeniu ryczałtowym kosztorysy załączane do oferty mają charakter informacyjny, a braki w nich nie są podstawą do jej odrzucenia. Zasady tej Zamawiający nie wyłączył ani w żaden sposób nie zmodyfikował - przeciwnie, podkreślił ją, stosując postanowienia typowe dla wynagrodzenia ryczałtowego. Skoro przy tak ustalonym typie wynagrodzenia wykonawca w cenie oferty zobowiązany jest ująć wszelkie koszty, składające się na cenę realizacji przedmiotu zamówienia, nawet wówczas, jeżeli nie wynikały by z przedmiarów robót, to oznacza to, że ryzyko związane z kalkulacją ceny za przedmiot zamówienia przerzucone jest w całości na wykonawcę. W rezultacie, choćby wykonawca nie ujął w cenie wszystkich kosztów, i tak zobowiązany jest wykonać przedmiot zamówienia w całości, zgodnie z dokumentacją projektową. Zamawiający zresztą wyraźnie zapowiedział, że kosztorysy nie będą podstawą odrzucenia oferty i mają charakter informacyjny. W konsekwencji Izba uznała, że nie było podstaw do odrzucenia oferty Odwołującego na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 Prawa zamówień publicznych.
Wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 30 września 2011 r., sygn. akt KIO 2030/11
W judykaturze Sądu Najwyższego przyjmuje się zgodnie, że art. 632 kodeksu cywilnego może być stosowany w drodze analogii do umowy o roboty budowlane (vide: Wyrok Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z 2007-06-15, V CSK 63/07, opubl: Orzecznictwo Sądu Najwyższego Izba Cywilna rok 2008, Nr 116, poz. 116, str. 59 oraz Uchwała Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z 2009-09-29, III CZP 41/09 opubl: Orzecznictwo Sądu Najwyższego Izba Cywilna rok 2010, Nr 3, poz. 33, str. 1). W doktrynie prawa cywilnego zaś pojęcie wynagrodzenia ryczałtowego oznacza wynagrodzenie za całość dzieła w jednej sumie pieniężnej lub wartości globalnej. Jego istotę stanowi określenie tego wynagrodzenia z góry, bez przeprowadzania szczegółowej analizy kosztów wytwarzania dzieła. Zamawiający ustalając wynagrodzenie ryczałtowe wyraźnie lub w sposób dorozumiany zakłada, że przyjmujący zamówienie nie będzie domagać się zapłaty wynagrodzenia wyższego. Przyjmujący zamówienie nie może bowiem żądać podwyższenia wynagrodzenia, chociażby w czasie zawarcia umowy nie można było przewidzieć rozmiaru lub kosztów prac. (vide komentarz do art.632 kodeksu cywilnego pod red. prof. dr hab. Krzysztof Pietrzykowski, rok wydania: 2009, Wydawnictwo: C.H.Beck wydanie: 5).
W związku z powyższym proszę o udzielenie jednoznacznej odpowiedzi na pytanie ? czy w przypadku ustalenia wynagrodzenia ryczałtowego w umowie o zamówienie publiczne współfinansowane ze środków UE, zamawiający ma obowiązek żądania od wykonawców kosztorysu ofertowego i kosztorysu powykonawczego? Jeżeli odpowiedź na powyższe pytanie będzie pozytywna proszę o wskazanie podstawy prawnej popartej stanowiskiem doktryny i orzecznictwa.
Oświadczenia:
Korespondencję w tej sprawie proszę kierować do mnie za pomocą środków komunikacji elektronicznej zgodnie z art. 39' ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.).
Podpisy elektroniczne
Dokument został podpisany, aby go zweryfikować należy użyć oprogramowania do weryfikacji podpisu
Data złożenia podpisu: 2012-06-19T16:36:29Z
Podpis elektroniczny
Karol Klimek
95-200 Pabianice
Pabianice (miasto)
ul. Bugaj 72 / 5
PESEL: 45120602673
NIP: 7311170699
Miejsce i data sporządzenia dokumentu
Pabianice (miasto), 2012-06-19
Dane adresatów
MINISTERSTWO ROZWOJU REGIONALNEGO
00-926 WARSZAWA
WARSZAWA
UL. WSPÓLNA 2/4
INNE PISMO
Zapytanie
Treść dokumentu
Wynagrodzenie ryczałtowe w zamówieniach publicznych współfinansowanych ze środków Unii Europejskiej
W ostatnim czasie w znakomitej większości umów w sprawie zamówień publicznych, w tym zamówień publicznych współfinansowanych ze środków Unii Europejskiej, w szczególności umów o roboty budowlane, przewiduje się wynagrodzenie ryczałtowe. Ta forma wynagrodzenia jest bardzo korzystna dla zamawiającego. Wynagrodzenie jest bowiem co do zasady niezmienne, nawet gdy w trakcie realizacji wystąpi konieczność dodatkowych prac. Zamawiający posiada więc komfort, iż inwestycja nie przekroczy kwoty, którą przeznaczył na jej realizację. Ma to szczególne znaczenie w przypadku wcześniej podpisanej umowy z instytucją zarządzającą lub pośredniczącą.
Zgodnie z § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 2 września 2004 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy dokumentacji projektowej, specyfikacji technicznej wykonania i odbioru robót budowlanych oraz programu funkcjonalno ? użytkowego (Dz. U. Nr 202, poz. 2072 z późn. zm.) ?jeśli zamówienie na roboty budowlane jest udzielane w trybie zamówienia z wolnej ręki lub w istotnych postanowieniach umowy przyjęto zasadę wynagrodzenia ryczałtowego, dokumentacja projektowa może nie obejmować przedmiaru?. Oznacza to, że zamawiający organizując przetarg na roboty budowlane, w sytuacji gdy przewiduje wynagrodzenie ryczałtowe, a nie kosztorysowe, może nie przekazywać wykonawcy przedmiaru robót w ramach specyfikacji istotnych warunków zamówienia. W konsekwencji, może też określić inny sposób obliczenia ceny, niż poprzez zwyczajowe wypełnienie przedmiaru cenami jednostkowymi robót w kosztorysie ofertowym.
Od pewnego czasu pracownicy instytucji zarządzających lub pośredniczących kontrolując realizację zamówień publicznych współfinansowanych ze środków Unii Europejskiej, w protokole kontroli stwierdzają brak kosztorysu ofertowego i kosztorysu powykonawczego w przypadku gdy zarówno w Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia, jak i w zawartej umowie określono wynagrodzenie wykonawcy w formie wynagrodzenia ryczałtowego. Dzieje się to szczególnie w sytuacji gdy zamawiający w Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia nie przypisał kosztorysowi ofertowemu żadnej roli. W konsekwencji tych ustaleń, instytucja zarządzająca lub pośrednicząca stosuje korekty finansowe przewidziane w stosownych postanowieniach Ministerstwa Rozwoju Regionalnego. Pragnę zauważyć, że w wielu znanych mi przypadkach, kontrolujący podczas przeprowadzanych kontroli posługują się wcześniej przygotowana tzw. check listą (podobno przygotowaną przez Ministerstwo Rozwoju Regionalnego).Moim zdaniem, stanowisko prezentowane przez te instytucje nie wynika z obowiązujących przepisów prawa, jak i stanowisk doktryny i orzecznictwa.
Poniżej pozwalam sobie na przywołanie niektórych wyroków sądowych oraz niektórych wyroków Krajowej Izby Odwoławczej.
Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 listopada 1998 r., sygn. akt II CRN 913/97
Ryczałt polega na umówieniu z góry wysokości wynagrodzenia w kwocie absolutnej przy wyraźnej lub dorozumianej zgodzie stron na to, że wykonawca nie będzie domagać się wynagrodzenia wyższego.
Wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 6 marca 2001 r. sygn. akt I ACa 1147/2000
Jeżeli za wykonane dzieło strony ustaliły wynagrodzenie ryczałtowe, dołączenie przez wykonawcę do umowy kosztorysu nie ma znaczenia, a dokument ów uznać należy jedynie za uzasadniający merytorycznie oferowaną przez przyjmującego zamówienie (wykonawcę) kwotę wynagrodzenia ryczałtowego.
Wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 20 października 2008 r., sygn. akt KIO/UZP/1077/08
Przyjąć należy, że istotą wynagrodzenia ryczałtowego jest określenie tego wynagrodzenia z góry, bez przeprowadzania szczegółowej analizy kosztów wytwarzania dzieła. Wynagrodzenie to jest niezależne od rzeczywistego rozmiaru lub kosztu prac. Zgodnie z Wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 20.11.1998r. II CRN 913/97, ryczałt polega na umówieniu z góry wysokości wynagrodzenia w kwocie absolutnej, przy wyraźnej lub dorozumianej zgodzie stron na to, że wykonawca nie będzie domagać się wynagrodzenia wyższego. Rozliczenia stron w przypadku zastosowania ryczałtowego charakteru wynagrodzenia w żaden sposób nie opierają się na cenach jednostkowych oraz faktycznie wykonanych świadczeniach.
Wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 12 maja 2010 r., sygn. akt KIO 717/10
W umowie na roboty budowlane przy ustaleniu wynagrodzenia umownego jako wynagrodzenia ryczałtowego, kosztorysy ofertowe pełnią jedynie charakter pomocniczy i informacyjny, co zresztą sam Zamawiający wyraźnie wskazał w SIWZ.
Wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 19 czerwca 2008 r. sygn. akt KIO/UZP 554/08, KIO/UZP 556/08, KIO/UZP 557/08
Skład orzekający Izby w pełni podziela stanowisko wyrażone w orzeczeniu Sądu Najwyższego z dnia 20 listopada 1998 r.( Sygn. akt. II CRN 913/97), zgodnie z którym ryczałt polega na z góry umówionej wysokości wynagrodzenia w kwocie absolutnej, przy wyraźniej i dorozumianej zgodzie stron, że Wykonawca nie będzie domagał się podwyższenia umówionego wynagrodzenia. Istotą takiej formy wynagrodzenia jest to, że to Wykonawca ponosi ryzyko ale i ciężar odpowiedzialności wykonania wszystkich prac niezbędnych do należytej realizacji zamówienia.
Wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 18 sierpnia 2011 r., sygn. akt KIO 1673/11
Zasadą jest, iż przy wynagrodzeniu ryczałtowym kosztorysy załączane do oferty mają charakter informacyjny, a braki w nich nie są podstawą do jej odrzucenia. Zasady tej Zamawiający nie wyłączył ani w żaden sposób nie zmodyfikował - przeciwnie, podkreślił ją, stosując postanowienia typowe dla wynagrodzenia ryczałtowego. Skoro przy tak ustalonym typie wynagrodzenia wykonawca w cenie oferty zobowiązany jest ująć wszelkie koszty, składające się na cenę realizacji przedmiotu zamówienia, nawet wówczas, jeżeli nie wynikały by z przedmiarów robót, to oznacza to, że ryzyko związane z kalkulacją ceny za przedmiot zamówienia przerzucone jest w całości na wykonawcę. W rezultacie, choćby wykonawca nie ujął w cenie wszystkich kosztów, i tak zobowiązany jest wykonać przedmiot zamówienia w całości, zgodnie z dokumentacją projektową. Zamawiający zresztą wyraźnie zapowiedział, że kosztorysy nie będą podstawą odrzucenia oferty i mają charakter informacyjny. W konsekwencji Izba uznała, że nie było podstaw do odrzucenia oferty Odwołującego na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 Prawa zamówień publicznych.
Wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 30 września 2011 r., sygn. akt KIO 2030/11
W judykaturze Sądu Najwyższego przyjmuje się zgodnie, że art. 632 kodeksu cywilnego może być stosowany w drodze analogii do umowy o roboty budowlane (vide: Wyrok Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z 2007-06-15, V CSK 63/07, opubl: Orzecznictwo Sądu Najwyższego Izba Cywilna rok 2008, Nr 116, poz. 116, str. 59 oraz Uchwała Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z 2009-09-29, III CZP 41/09 opubl: Orzecznictwo Sądu Najwyższego Izba Cywilna rok 2010, Nr 3, poz. 33, str. 1). W doktrynie prawa cywilnego zaś pojęcie wynagrodzenia ryczałtowego oznacza wynagrodzenie za całość dzieła w jednej sumie pieniężnej lub wartości globalnej. Jego istotę stanowi określenie tego wynagrodzenia z góry, bez przeprowadzania szczegółowej analizy kosztów wytwarzania dzieła. Zamawiający ustalając wynagrodzenie ryczałtowe wyraźnie lub w sposób dorozumiany zakłada, że przyjmujący zamówienie nie będzie domagać się zapłaty wynagrodzenia wyższego. Przyjmujący zamówienie nie może bowiem żądać podwyższenia wynagrodzenia, chociażby w czasie zawarcia umowy nie można było przewidzieć rozmiaru lub kosztów prac. (vide komentarz do art.632 kodeksu cywilnego pod red. prof. dr hab. Krzysztof Pietrzykowski, rok wydania: 2009, Wydawnictwo: C.H.Beck wydanie: 5).
W związku z powyższym proszę o udzielenie jednoznacznej odpowiedzi na pytanie ? czy w przypadku ustalenia wynagrodzenia ryczałtowego w umowie o zamówienie publiczne współfinansowane ze środków UE, zamawiający ma obowiązek żądania od wykonawców kosztorysu ofertowego i kosztorysu powykonawczego? Jeżeli odpowiedź na powyższe pytanie będzie pozytywna proszę o wskazanie podstawy prawnej popartej stanowiskiem doktryny i orzecznictwa.
Oświadczenia:
Korespondencję w tej sprawie proszę kierować do mnie za pomocą środków komunikacji elektronicznej zgodnie z art. 39' ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.).
Podpisy elektroniczne
Dokument został podpisany, aby go zweryfikować należy użyć oprogramowania do weryfikacji podpisu
Data złożenia podpisu: 2012-06-19T16:36:29Z
Podpis elektroniczny
MINISTERSTWO ROZWOJU REGIONALNEGO
DEPARTAMENT KOORDYNACJI WDRAŻANIA
FUNDUSZY UNII EUROPEJSKIEJ
Warszawa 18 lipca 2012
DKF-IV-079-31-MT/12
N.K.86638/12
Pan ................
ul....................
.........................
Szanowny Panie,
W odpowiedzi na skierowane do Ministerstwa Rozwoju Regionalnego pismo z dnia 19 czerwca br., dotyczące konieczności żądania od wykonawców uczestniczących w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego kosztorysu ofertowego i kosztorysu powykonawczego w sytuacji, gdy w danym przetargu ustalone zostało wynagrodzenie w formie ryczałtu, informuję co następuje:
Przepisy Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 2 września 2004 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy dokumentacji projektowej, specyfikacji technicznych wykonania i odbioru robót budowlanych oraz programu funkcjonalno-użytkowego (Dz. U. z dnia 16 września 2004 r.), nie nakładają na zamawiającego obowiązku umieszczania w dokumentacji projektowej, służącej do opisu przedmiotu zamówienia na wykonanie robót budowlanych, przedmiaru robót, jeśli w istotnych warunkach umowy przyjęto zasadę wynagrodzenia ryczałtowego. Żaden przepis nie zobowiązuje również w takim przypadku zamawiającego do wymagania od wykonawcy kosztorysu ofertowego, czy też kosztorysu powykonawczego. Należy jednak podkreślić, że ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych nie zawiera przepisów, które zabraniałyby zamawiającemu zwrócić się z prośbą do wykonawców, aby tego rodzaju opracowania umieścili w ofertach. Oznacza to, że zamawiający może żądać takich dokumentów jako elementów pomocniczych nie podlegających ocenie, a służących np. jako materiał uwiarygodniający cenę ofertową.
Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że brak żądania od wykonawców uczestniczących w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego kosztorysu ofertowego oraz powykonawczego w przypadku ustalenia wynagrodzenia ryczałtowego, nie powinien stanowić podstawy do stwierdzenia nieprawidłowości i, w konsekwencji, nałożenia korekty finansowej. Jednocześnie informuję, że zgodnie z przekazanymi przez Instytucje Zarządzające krajowymi programami operacyjnymi informacjami, zasada ta jest przestrzegana.
Z poważaniem,
Dyrektor Departamentu
Koordynacji Wdrażania
Funduszy UE
Marek Kalupa
NARODOWA STRATEGIA SPÓJNOŚCI
Ministerstwo Rozwoju Regionalnegc Ul. Wspólna 2/4 00-926 Warszawa
tel. (022) 693 45 16 fax (022) 693 47 62 www.mrr.gov.pl www.funduszeeuropejskie.gov.pl
UNIA EUROPEJSKA
41 2012-07-13 05:47:07
Temat: Kosztorys inwestorski informacją publiczną (3 odpowiedzi, napisanych Szacowanie wartości, kwoty progowe i i tryby udzielania zamówień publicznych)
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 marca 2012 r. sygn. akt I OSK 155/12 orzekł, że kosztorys inwestorski stanowi informację publiczną i powinien być udostępniony zgodnie z postanowieniami ustawy o dostępie do informacji publicznej.
A zatem jak po zamieszczeniu ogłoszeniu o zamówieniu wykonawca zgłosi się do zamawiającego o udostępnienie kosztorysu inwestorskiego, to zamawiający ma obowiązek udostępnić kosztorys inwestorski.
42 2012-06-11 11:26:59
Odp: kosztorys ofertowy (36 odpowiedzi, napisanych Oferty, badanie i ocena ofert)
Wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 6 marca 2000 r., sygn. akt I ACa 1147/2000:
"Jeżeli za wykonane dzieło strony ustaliły wynagrodzenie ryczałtowe, dołączenie przez wykonawcę do umowy kosztorysu nie ma znaczenia, a dokument ów uznać należy jedynie za uzasadniający merytorycznie oferowaną przez przyjmującego zamówienie (wykonawcę) kwotę wynagrodzenia ryczałtowego".
43 2012-05-11 14:16:52
Odp: Gdy Wykonawcą jest osoba fizyczna... (5 odpowiedzi, napisanych Oferty, badanie i ocena ofert)
W. Dzierżanowski "Wykonwaca osobą fizyczną" - Przetargi Publiczne Nr 5 z maja 2012 r.
"Roz?strzygnięcia wymaga także sposób oceny ofert składanych przez osoby fizyczne nieprowadzących działal?ności, w szczególności w kryterium ceny. Rodzajem zamówień najczęściej wykonywanym przez osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospo?darczej są usługi. Roboty budowlane z racji swego skomplikowania zdecydowanie najrzadziej. Dostawy z kolei ograniczają się z reguły do nabycia praw do utworu. Umowa o świadcze?nie usług zawierana z osobą fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej podlega przepisom o obowiąz?kowym ubezpieczeniu emerytalnym i rentowym. Podlegają mu m.in. oso?by wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlece?nia albo innej umowy o świadczenie usług, do której - zgodnie z ustawą Kodeks cywilny - stosuje się przepisy dotyczące zlecenia. Składki na ubez?pieczenie takiej osoby (zleceniobior?cy) opłacane są w części ze środków zleceniobiorcy, tj. z przysługującego mu wynagrodzenia, zaś w pozostałej części przez płatnika (czyli w przy?padku umowy o zamówienie publicz?ne - przez zamawiającego). Wysokość składek przypadająca na płatnika wy?nosi łącznie 9,76% (połowa składki emerytalnej) oraz 6,5% z tytułu składki rentowej podstawy wymiaru składek. Podstawę tę stanowi w przypadku umów zlecenia przychód w rozumie?niu przepisów podatkowych, czyli m.in. przychód z tytułu umów zlecenia pomniejszony o koszty jego uzyska?nia. Koszty te wynoszą obecnie 111 zł 25 gr miesięcznie, a za rok podatkowy nie więcej niż: 1)1335 zł, gdy podatnik uzyskuje przychody z tytułu jednego źródła, 2) 2002 zł 05 gr, gdy podatnik uzysku?je przychody równocześnie z tytułu więcej niż jednego źródła. Przychód ten (pomijając koszty uzyskania) będzie więc równy cenie z oferty wykonawcy, na podstawie której zawarto umowę o zamówienie. Oznacza to, że do tak zawartej umowy zamawiający musi ?dopłacić? w posta?ci składek na ubezpieczenie społecz?ne 16,26%. W interesie finansowym zamawiającego nie może więc leżeć zawieranie umów z osobami fizycz?nymi nieprowadzącymi działalności gospodarczej. Ten punkt widzenia, wychodzący od interesu finansowego zamawiającego, stał się podstawą sfor?mułowania poglądu, że do oceny ofert złożonych przez osoby fizyczne zamawiający winien doliczać wspomniane 16,26% wynikające z odrębnych prze?pisów, gdyż dopiero wówczas wybie?rana oferta jest dla niego faktycznie najkorzystniejsza. Taki pogląd niekoniecznie jest jednak uzasadniony. Prawo zamówień publicznych zna co prawda sytuacje, w których do ceny podanej w ofercie zamawiający dolicza w celu oceny ofert dodatkowe obciąże?nia (podatek VAT w przypadku dostaw wewnątrzwspólnotowych), jednak jest to okoliczność wyraźnie wskazana w ustawie.
Poza tym jednak kryterium wyboru jest cena. Zgodnie z definicją z ustawy o cenach, do której odsy?ła art. 2 pkt 1 pzp, ceną jest ?wartość wyrażona w jednostkach pieniężnych, którą kupujący jest obowiązany zapła?cić przedsiębiorcy za towar lub usługę; w cenie uwzględnia się podatek od to?warów i usług oraz podatek akcyzowy, jeżeli na podstawie odrębnych przepi-sów sprzedaż towarów (usługi) podle?ga obciążeniu podatkiem od towarów i usług oraz podatkiem akcyzowym?. Wydaje się więc trudne, aby do ceny płaconej na podstawie oferty wyko?nawcy można było doliczać inne niż wyraźnie wskazane w ustawie kwo?ty, by następnie porównywać oferty. Z drugiej strony jednak warto pamię?tać, że przytoczona definicja ceny od?nosi się do relacji między kupującym (zamawiającym) a przedsiębiorcą. Nie ma więc jednoznacznego obowiązku, by odnosić tę definicję wprost do wy?konawców niebędących przedsiębior?cami. Rozważenia wymaga, czy jej odpowiednie zastosowanie do nich nie naruszy zasad ustawowych. Nie ma więc wątpliwości, że gdy cena jest płacona np. za wykonanie dzie?lą lub przeniesienie praw autorskich majątkowych, tj. na podstawie umów nieobjętych obowiązkiem odpro?wadzania składek na ubezpieczenie (chyba że dotyczy osób zatrudnionych w oparciu o umowę o pracę u zama?wiającego), jej zastosowanie nie będzie miało też znaczenia dla prawidłowego zastosowania przepisów, niezależnie od tego, czy wykonawca zamówienia jest przedsiębiorcą, czy też innym podmiotem. Jednak w przypadku wykonawców - osób fizycznych nie-prowadzących działalności - trzeba uwzględniać fakt, że otrzymują oni od zamawiającego (płatnika skła?dek) - poza wynagrodzeniem rów?nym cenie podanej w ofercie - rów?nież świadczenie w postaci opłaconej składki. Gdyby przyjąć, że przedsię?biorca, konkurujący o zamówienie publiczne z osobą niebędącą przed?siębiorcą, składkę taką za siebie (lub pracowników) musi pokrywać z wy?nagrodzenia równego cenie za świad?czenie otrzymane od zamawiającego, zaś osoba niebędącą przedsiębiorcą otrzymuje ją od zamawiającego do?datkowo - zasada równego trakto?wania i uczciwości konkurowania byłaby naruszona rażąco. Należy więc jednoznacznie opowiedzieć się za obowiązkiem doliczania 16,26% ceny do wielkości podanej w ofercie osób nieprowadzących działalności gospo?darczej dla porównania ofert w kryte?rium cenowym"
44 2006-06-09 11:35:19
Temat: Remonty cząstkowe dróg - usługa czy robota budowlana (2 odpowiedzi, napisanych Zakres stosowania ustawy Prawo Zamówień Publicznych)
Karol Klimek
Pełnomocnik
Zarządu Powiatu Pabianickiego
ds. zamówień publicznych
Jak kwalifikować bieżące naprawy dróg powiatowych ? jako roboty budowlane czy jako bieżącą konserwację ?
Zarząd Powiatu Pabianickiego zgodnie z art. 19 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r o drogach publicznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 z późn. zm.) pełni funkcję zarządcy 27 dróg powiatowych , których łączna długość na terenie Powiatu Pabianickiego wynosi ponad 184 km. Stosownie do postanowień art. 20 cytowanej ustawy, do zarządcy drogi należy w szczególności:
- utrzymanie nawierzchni drogi, chodników, drogowych obiektów inżynierskich, urządzeń
zabezpieczających ruch i innych urządzeń związanych z drogą (pkt 4),
- wykonywanie robót interwencyjnych, robót utrzymaniowych i zabezpieczających (pkt 11).
Ustawa o drogach publicznych w art. 4 zwiera między innymi definicje: remontu drogi, utrzymania drogi oraz ochrony drogi:
19) remont drogi ? wykonywanie robót przywracających pierwotny stan drogi, także przy
użyciu wyrobów budowlanych innych niż użyte w stanie pierwotnym,
20) utrzymanie drogi ? wykonywanie robót konserwacyjnych, (podkreślenie KK),
porządkowych i innych zmierzających do zwiększenia bezpieczeństwa i wygody ruchu,
w tym także odśnieżanie i zwalczanie śliskości zimowej,
21) ochrona drogi ? działania mające na celu niedopuszczenie do przedwczesnego
zniszczenia drogi, obniżenia klasy drogi, ograniczenia jej funkcji, niewłaściwego jej
użytkowania oraz pogorszenia warunków bezpieczeństwa ruchu.
W ramach utrzymania dróg powiatowych, Zarząd Powiatu Pabianickiego przeprowadza corocznie postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego na :?Wykonywanie remontów cząstkowych dróg powiatowych?. Przedmiot zamówienia określony w Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia obejmuje:
- remont cząstkowy z doprowadzeniem łaty do prostolinijnych kształtów geometrycznych
z zastosowaniem mieszanki mineralno ? asfaltowej gr. 5 cm z wycinką wykonaną frezarką
ze skropieniem bitumem,
- remont cząstkowy nawierzchni bitumicznej asfaltem lanym bez wycinania nawierzchni.
Wśród drogowców i nie tylko ten rodzaj robót nazywany jest ?łataniem dziur w nawierzchni dróg i ulic?.
Zgodnie z art. 30 ust. 4 ustawy ? Prawo zamówień publicznych (Dz. U. Nr 19, poz. 177 z późn. zm.), do opisu przedmiotu zamówienia zastosowano następujące nazwy i kody określone we Wspólnym Słowniku Zamówień:
Główny przedmiot:
45 ? 23 ? 31 ? 41 ? 9 Roboty w zakresie konserwacji drogi,
Dodatkowe przedmioty:
45 ? 23 ? 31 ? 42 ? 6 Roboty w zakresie naprawy dróg,
Moim zdaniem wyżej wymienione rodzaje prac, są robotami konserwacyjnymi w rozumieniu art. 4 pkt 20 ustawy o drogach publicznych (jak już zaznaczyłem jest to zwykłe łatanie dziur na drodze czy ulicy), które zmierzają w efekcie do zwiększenia bezpieczeństwa i wygody ruchu. Są więc usługą, stosownie do postanowień art. 2 pkt 10 ustawy Prawo zamówień publicznych.
Natomiast organy kontrolne stawiają zarzut naruszenia przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych, przez niewłaściwe zakwalifikowanie przedmiotu zamówienia do usług a nie robót budowlanych i w związku z tym stwierdzają brak posiadania przez zamawiającego dokumentacji projektowej, specyfikacji technicznej wykonania i odbioru robót budowlanych oraz kosztorysu inwestorskiego, które winien posiadać zamawiający stosownie do postanowień art. 31 ust. 1 i art. 33 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo zamówień publicznych. Jako jeden z argumentów przytaczają również fakt, że na podstawie Wspólnego Słownika Zamówień roboty te winny być zakwalifikowane do robót budowlanych wskazując jako:
Główny przedmiot:
45- 23 ? 31 ? 40 ? 2 Roboty drogowe
i jako dodatkowe przedmioty:
45 ? 23 ? 32 - 20 ? 7 Roboty w zakresie nawierzchni dróg,
45 ? 23 ? 32 - 23 - 8 Wymiana nawierzchni drogowej,
45 ? 23 ? 32 ? 52 ? 0 Roboty w zakresie nawierzchni ulic.
Aby stwierdzić, że postawiony zarzut był słuszny należy odpowiedzieć sobie na dwa pytania:
- czy objęte zamówieniem roboty są robotami budowlanymi ?,
- czy zamawiający miał obowiązek posiadania dokumentacji projektowej, specyfikacji technicznej wykonania i odbioru robót budowlanych oraz kosztorysu inwestorskiego?
Prawo zamówień publicznych, określając pojęcie roboty budowlane, odsyła do definicji zawartej w ustawie z dnia 7 lipca 1994 r Prawo budowlane (Dz. U z 2003 r Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.), według którego: ?przez roboty budowlane należy rozumieć budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego?. Pragnę podkreślić, że zarówno definicja robót budowlanych, jak i definicje przebudowy, montażu, remontu i rozbiórki wskazują, że są to prace dotyczące obiektu budowlanego.
Z kolei przez obiekt budowlany należy rozumieć:
a) budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi,
b) budowlę stanowiącą całość techniczno ? użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami,
c) obiekt małej architektury.
Art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego zawiera definicję budowli:
?Art. 3 Ilekroć w ustawie jest mowa o:
3) budowli - należy przez to rozumieć każdy obiekt budowlany nie będący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: lotniska, drogi, linie kolejowe, mosty, estakady, tunele, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową?.
Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia, należy stwierdzić, że przy określaniu wartości zamówienia na roboty budowlane uwzględnia się łączną wartość zamówień przypadających na jeden obiekt budowlany. W przypadku gdy roboty na danym obiekcie budowlanym będą dokonywanie częściami (lub etapami), a owe części będą przedmiotem odrębnych zamówień w danym roku budżetowym, wartością szacunkową zamówienia jest suma wartości szacunkowych poszczególnych części.
W przypadku zamawiających zajmujących jeden budynek, ewentualnie zespół budynków stanowiących pewną całość techniczno ? użytkową, wartość zamówienia w praktyce obejmie całość wydatków na remonty ujętych w planie finansowym tej jednostki.
W orzecznictwie Głównej Komisji Orzekającej wielokrotnie podkreślano, że zamówienie publiczne realizowane są przez jednostki sektora finansów publicznych na podstawie budżetu rocznego, w którym wydatki środków publicznych uchwalane są przez organy stanowiące do końca roku poprzedzającego właściwy rok budżetowy. W szczególnych okolicznościach prawo dopuszcza uchwalenie budżetu do dnia 31 marca danego roku budżetowego. Fakt planowania wydatków budżetowych na wstępnym etapie realizacji budżetu daje organom wykonawczym możliwość zaplanowania zamówień publicznych i realizowania wydatków w sposób skoncentrowany.
W świetle dyrektyw unijnych dotyczących zamówień publicznych podstawą obliczenia wartości zamówienia, w przypadku zamówień na roboty budowlane, jest całkowita wartość szacunkowa robót budowlanych wykonywanym w danym obiekcie budowlanym.
Za obiekt budowlany uważa się zaś wynik całości robót budowlanych lub inżynieryjnych, który może samoistnie spełniać funkcję gospodarczą lub techniczna.
Mimo odmiennego ujęcia, definicja ta nie jest sprzeczna z uregulowaniami zawartymi w polskim prawie budowlanym. Co więcej jest pomocna przy ustalaniu przedmiotu i wartości zamówienia.
DYREKTYWA RADY z dnia 14 czerwca 1993 r. dotycząca koordynacji procedur w zakresie udzielania zamówień publicznych na roboty budowlane(93/37/EWG)
Artykuł 6
1. Dyrektywę stosuje się do zamówień publicznych na roboty budowlane, których szacunkowa wartość, bez podatku od towarów i usług (VAT), jest nie mniejsza niż 5.000.000 euro;
2. a) Wartość progowa, o której mowa powyżej w ust. 1, wyrażona w walutach krajowych, powinna podlegać weryfikacji, co do zasady, co dwa lata, począwszy od 1 stycznia 1992 r. Ustalenie tej wartości następuje w oparciu o średnie dzienne kursy odpowiednich walut w euro, wg średniego kursu dnia danej waluty, w okresie 24 miesięcy kończących się ostatniego dnia sierpnia, poprzedzającego dzień 1 stycznia, będący datą kolejnej weryfikacji. Kursy te powinny być publikowane w Dzienniku Urzędowym Wspólnot Europejskich na początku listopada.
b) Metoda obliczania określona w lit. a) podlega na wniosek Komisji weryfikacji przez Komitet Doradczy ds. Zamówień Publicznych, po dwóch latach od jej pierwszego zastosowania.
3. Jeżeli obiekt budowlany podzielony jest na kilka części, z których każda stanowi przedmiot odrębnego zamówienia, wartość każdej tych części powinna być uwzględniana przy obliczaniu wartości, o której mowa w ust. 1. Jeżeli łączna wartość części jest nie mniejsza niż wartość określona w ust. 1, ustęp ten stosuje się do wszystkich części. Zamawiający może odstąpić od stosowania tego ustępu w odniesieniu do tych części, których szacunkowa wartość, bez podatku od towarów i usług, jest mniejsza niż 1.000.000 euro, pod warunkiem, że łączna wartość szacunkowa tych części nie przekracza 20 % łącznej wartości wszystkich części.
4. Obiekt budowlany lub zamówienie nie może być dzielone z zamiarem uniknięcia stosowania niniejszej dyrektywy.
Niejednokrotnie pojawiają się trudności, czy mamy do czynienia z jednym obiektem budowlanym, w szczególności, gdy chodzi o bardziej złożone roboty budowlane. Wytyczną w tej kwestii może być następująca teza zawarta w orzeczeniu Trybunału Sprawiedliwości z 5 października 2000 r w sprawie C ?16/98: z definicji obiektu budowlanego wynika, że ocena, czy mamy do czynienia z jednym obiektem budowlanym, musi być dokonana w świetle funkcji ekonomicznej i technicznej, jakie spełnia wynik tych prac budowlanych.
Należy pamiętać, że zakaz podziału zamówienia nie ma charakteru bezwzględnego i w praktyce rynku zamówień publicznych dochodzi do podziału zamówień. Zabroniony jest tylko taki podział zamówienia, w wyniku którego następuje obniżenie wartości szacunkowej poniżej kwot, z którymi ustawa wiąże dodatkowe wymogi formalne.
W sprawach, o których mowa wyżej wypowiadała się wielokrotnie Główna Komisja Orzekająca w sprawach dyscypliny finansów publicznych. Orzeczenia zostały wydane wprawdzie pod rządami ustawy o zamówieniach publicznych, jednak zachowują one swoją aktualność w obecnym stanie prawnym.
Orzeczenie I
W miejscowości W. odbyły się przetargi nieograniczone na wykonanie robót asfaltobetonowych na sześciu ulicach. Łączna wartość wszystkich zamówień wynosiła 284.337,62 zł, co zostało ustalone na podstawie kosztorysów inwestorskich. Na wykonanie robót zawarto sześć umów z wybranym wykonawcą, którym we wszystkich przypadkach była Spółdzielnia Kółek Rolniczych w W.
Prezydent Miasta W. obwiniony został o naruszenie dyscypliny finansów publicznych przez podział zamówienia na części.
Komisja Orzekająca I instancji uznała, że zlecenie wykonania robót na poszczególnych ulicach powinno nastąpić w ramach jednego postępowania przetargowego, w szczególności z uwagi na wartość kosztorysową robót przekraczającą łącznie próg ustawowy wiążący się z obostrzeniami formalnymi.
Główna Komisja Orzekająca postanowiła uniewinnić obwinionego od zarzutu naruszenia polegającego na dokonaniu podziału zamówienia publicznego z naruszeniem zakazu określonego w art. 3 ust. 2 ustawy o zamówieniach publicznych. Ustawa wprowadziła zasadę prowadzenia postępowania o zamówienie publiczne po wcześniejszym ustaleniu jego wartości szacunkowej zgodnie z wymogami art. 2 pkt 9 ustawy, to jest z należytą starannością. Zabronione ustawowo jest obniżanie wartości szacunkowej zamówienia lub podział zamówień skutkujący obniżeniem wartości szacunkowej i w ten sposób obejście ustawy lub uniknięcie procedur zamówień publicznych bardziej sformalizowanych przy wysokich wartościach zamówienia. Zgodnie z przepisami Prawa zamówień publicznych ustalenie wartości szacunkowej z należytą starannością przy zamawianiu robót budowlanych polegać powinno na sporządzeniu kosztorysu inwestorskiego. Skoro więc wartość szacunkowa dla robót budowlanych, jak też zakres ustala się na podstawie kosztorysu inwestorskiego, a ten dokument sporządza się do odrębnych obiektów budowlanych, to tym samym zamówienia publiczne mają swoją odrębność i brak jest podstaw do ich łącznego zlecania we wspólnej procedurze przetargowej (orzeczenie GKO z dnia 11 kwietnia 2002 r. CCXV DF/GKO/Odw.-199/290/2001).
Orzeczenie II
Rozpatrując odwołanie w sprawie Dyrektora Zarządu Drogowego, który udzielił dwóch zamówień na wykonanie remontu cząstkowego emulsją i grysami nawierzchni dróg powiatowych, Główna Komisja Orzekająca stwierdziła, co następuje:
Zakaz dzielenia zamówienia na części wynika z art. 3 ust. 2 ustawy o zamówieniach publicznych. Ustawa ta stwierdza jednocześnie w art. 2 pkt 4, że przez zamówienie publiczne należy rozumieć między innymi zamówienie na roboty budowlane. Z kolei art. 2 ust. 1 ustawy stwierdza, że jeżeli w ustawie jest mowa o robotach budowlanych, to należy przez to rozumieć roboty budowlane w rozumieniu ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z definicją obiektu budowlanego zawartą w art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego, każda z dróg powiatowych jest odrębnym obiektem budowlanym.
Z powyższego stanu prawnego wynika więc, że zamówienia publicznego można dokonać odrębnie na każdy obiekt budowlany, a każda droga powiatowa ( o odrębnej numeracji, odrębnym położeniu) jest odrębnym obiektem budowlanym. Zawarcie dwóch odrębnych umów na remonty dwóch odrębnych dróg powiatowych uznać należy za dwa odrębne zamówienia publiczne, a nie za podzielenie jednego zamówienia na dwie części
Należy przypomnieć, że zgodnie z treścią art. 3 pkt. 7 ustawy Prawo budowlane, roboty budowlane to budowa, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego.
Natomiast ? remont (art. 3 pkt. 8 ) to wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a nie stanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym?.
Powstaje pytanie co to jest ?bieżąca konserwacja?. Jakie prace mogą wchodzić w jej zakres? Zarówno przepisy prawa budowlanego jak i przepisy Prawa zamówień publicznych, nie precyzują co należy rozumieć pod pojęciem ?bieżącej konserwacji?.
Pozwolę sobie przytoczyć definicję ?bieżącej konserwacji?, która ukazała się Biuletynie Regionalnej Izby Obrachunkowej w Krakowie Nr 1/2002. Regionalna Izba Obrachunkowa powołuje się na treść pisma MSWiA z dnia 3 kwietnia 1997 r. (znak BA/JW./71-28/97 skierowanego do Ministra Finansów, w którym stwierdzono:
?pod pojęciem bieżącej konserwacji budynku (lokalu) rozumie się nie będące remontem czynności (roboty) mające na celu utrzymanie w należytym stanie budynku (lokalu), w tym również wyposażenia, armatury i urządzeń, dźwigów, instalacji sanitarnych, instalacji elektrycznych, instalacji klimatyzacyjnych i wentylacyjnych, spalinowych i dymowych (np. przegląd i regulacja, mycie i czyszczenie, oliwienie i smarowanie, wymiana uszczelek). Oznacza to w konserwacji, że wydatki na roboty (czynności), które mają na celu utrzymanie budynku (lokalu) w należytym porządku lub sprawności technicznej wyposażenia, armatury i urządzeń ? zalicza się do bieżącej konserwacji?.
Czy tego rodzaju roboty można nazwać budowlanymi w rozumieniu przywołanych wyżej przepisów ustawy Prawo budowlane? Z cała pewnością nie! I to nawet gdybyśmy pokusili się o uznanie ich za ?remont? jako element robót budowlanych, bo przecież remont to wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, przy czym dopuszczone jest stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym
Objęte przedmiotowym zamówieniem prace to wyłącznie prace polegające na konieczności utrzymania dróg powiatowych w należytym stanie technicznym (uzupełnienie ubytków w nawierzchni asfaltowej poprzez wycinkę części uszkodzonej i zalanie powstałego ubytku nową mieszanką mineralno ? asfaltową), a więc prace czysto konserwacyjne, zatem w rozumieniu ustawy o zamówieniach publicznych ?usługi? , czyli że zamawiający nie miał obowiązku posiadania dokumentacji projektowej ani też kosztorysu inwestorskiego.
Należy pamiętać, że gdyby roboty objęte zamówieniem były robotami budowlanymi obowiązkiem zamawiającego byłoby posiadanie zgodnie z wymogami art. 31 ust.1 ?dokumentacji projektowej i specyfikacji technicznej wykonania i odbioru robót budowlanych?
Skoro objęte zamówieniem roboty nie są robotami budowlanymi, to zamawiający nie ma obowiązku określenia przedmiotu zamówienia za pomocą dokumentacji projektowej i specyfikacji technicznej wykonania i odbioru robót budowlanych.
Należałoby zadać w tym miejscu dwa pytania:
- jak zdaniem kontrolującego powinna wyglądać dokumentacja określająca ten przedmiot zamówienia?
- w jaki sposób zamawiający miał opracować kosztorys inwestorski dla określenia tego zamówienia zachowując wymogi obowiązującego w tym zakresie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 18 maja 2004 r. w sprawie określenia metod i podstaw sporządzenia kosztorysu inwestorskiego, obliczania planowanych kosztów prac projektowych oraz planowanych kosztów robót budowlanych określonych w programie funkcjonalno ? użytkowym (Dz. U. Nr 130, poz. 1389), skoro w myśl rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 2 września 2004 r w sprawie szczegółowego zakresu i formy dokumentacji projektowej, specyfikacji technicznej wykonania i odbioru robót budowlanych oraz programu funkcjonalno ? użytkowego (Dz. U. Nr 2002, poz. 2072 z późn. zm.):
?dokumentacja projektowa, służąca do opisu przedmiotu zamówienia na wykonanie robót budowlanych, dla których nie jest wymagane pozwolenie na budowę, (w przypadku remontów cząstkowych dróg nie jest bowiem wymagane pozwolenie na budowę ? dopisek K.K.) składa się w szczególności:
1) z planów, rysunków lub innych dokumentów umożliwiających jednoznaczne określenie rodzaju i zakresu robót budowlanych podstawowych oraz uwarunkowań i dokładnej lokalizacji ich wykonywania,
2) przedmiaru robót,
3) projektów, pozwoleń, uzgodnień i opinii wymaganych odrębnymi przepisami?
a
?specyfikacje techniczne wykonania i odbioru robót budowlanych stanowią opracowania zawierające w szczególności zbiory wymagań, które są niezbędne do określenia standardu i jakości wykonania robót, w zakresie sposobu wykonania robót budowlanych, właściwości wyrobów budowlanych oraz oceny prawidłowości wykonania poszczególnych robót?.
Należy podkreślić, że wymagania dotyczące dokumentacji projektowej zawarte w § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 2 września 2004 r. mają charakter katalogu otwartego, czyli powinna składać się co najmniej z dokumentów określonych w § 4 ust.2 pkt 1 ? 3.
Nie potrzeba specjalnych wyjaśnień, aby stwierdzić, że żadne z wymienionych wyżej opracowań nie jest potrzebne do ?łatania dziur na drodze? a tym samym do określenia przedmiotu zamówienia, o którym wyżej.
Jest zastanawiające co miał na myśli kontrolujący stawiając zamawiającemu zarzut braku ?między innymi dokumentacji określającej przedmiot zamówienia oraz kosztorysu inwestorskiego?. Jeżeli każda powiatowa jest odrębnym obiektem budowlanym, to zgodnie z przepisami prawa budowlanego jak i cytowanych wyżej rozporządzeń Ministra Infrastruktury z 18 maja i 2 września 2004 r., zamawiający mający zarząd nad 27 drogami powiatowymi, winien opracować 27 kosztorysów inwestorskich i 27 dokumentacji projektowych. W przypadku ?łatania dziur? jest to moim zdaniem totalna bzdura. W jaki sposób zamawiający ma wypełnić dyspozycje zawarte w § 8 -10 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 2 września 2004 r. np. nazwę i opis pozycji przedmiaru robót oraz obliczenia ilości jednostek miary dla pozycji przedmiarowej (§ 10 ust.1 pkt 4), ilość jednostek miary pozycji przedmiaru ( § 10 ust. 1 pkt 6), skoro w chwili opracowania przedmiaru robót, nie zna rozmiaru i miejsca w którym może powstać dziura na drodze czy ulicy.
Inspiracją dla napisania niniejszego tekstu jest niepokojące zjawisko nazbyt pochopnego kwalifikowania do robót budowlanych zamówień, które nie powinny być do tej kategorii zaliczone. Ma ono szerszy wymiar niż ten wynikający z opisanego przykładu i nie dotyczy wyłącznie organów kontrolnych.
W tej sytuacji trzeba przypomnieć, że dyrektywy europejskie wykazują znaczną ostrożność przy kwalifikowaniu zamówień do określonych kategorii.
W dyrektywach 92/50/EWG oraz 93/37/EWG znajdujemy tezę, że ?generalnie rozstrzygnięcie znaczenie ma, określenie zakresu ? co jest głównym celem zamówienia, a która jego część ma charakter uzupełniający (pochodny)?.
W podobnym kierunku wydają się także zmierzać orzeczenia Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości.
Np. w sprawie C ?331/92 w p. 27 orzeczenia czytamy, że powołując się na Dyrektywę 92/50/EEC, Trybunał wywodzi z p. 16 wstępu do wskazanej dyrektywy ?iż aby dane zamówienie było zamówieniem na roboty budowlane, jego przedmiotem musi być wykonanie pewnych prac. Jednakowoż, o ile roboty budowlane mają charakter uzupełniający (są raczej pochodne) niż stanowią przedmiot zamówienia, nie uprawniają one do traktowania takiego zamówienia jako zamówienia na roboty budowlane?, co miało miejsce w omawianym przypadku.
Ujmując rzecz wprost ? nie wszystko, co przypomina roboty budowlane lub zawiera elementy takich robót jest zamówieniem publicznym na roboty budowlane
45 2006-06-09 11:31:30
Temat: Interpelacja Pani Poseł Anity Błochowiak do Ministra Finansów (0 odpowiedzi, napisanych Umowy w zamówieniach publicznych)
Interpelacja nr 2861 do ministra finansów
w sprawie niespójności niektórych przepisów ustawy o finansach publicznych oraz ustawy Prawo zamówień publicznych
Szanowna Pani Minister! W dniu 1 stycznia 2006 r. weszła w życie ustawa z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 249, poz. 2104). Zmiany wprowadzone ustawą w systemie finansów publicznych, w tym finansów jednostek samorządu terytorialnego, moim zdaniem oraz zdaniem kierowników jednostek samorządowego sektora finansów publicznych w sposób niezbyt precyzyjny regulują wzajemne relacje w zakresie wydatkowania środków publicznych określonych w tej ustawie i w ustawie z dnia 19 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (Dz. U. Nr 19. poz. 177, z późn. zm.). Według informacji uzyskanym od Starosty Pabianickiego sprawa ta nie jest rozwiązana od kilku lat, bowiem podobne problemy występowały pod rządami ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2003 r. Nr 15, poz. 148, z późn. zm.) oraz ustawy z dnia 10 czerwca 1994 r. o zamówieniach publicznych (Dz. U. z 2002 r. Nr 72, poz. 664, z późn. zm.), a później ustawy z dnia 19 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (Dz. U. Nr 19, poz. 177, z późn. zm.). W tej sprawie Starosta Pabianicki występował już wcześniej do organów sprawujących nadzór nad finansami jednostek samorządu terytorialnego. Moim zdaniem oraz zdaniem kierowników jednostek samorządowego sektora finansów publicznych przyjęte rozwiązania w nowej ustawie o finansach publicznych budzą w dalszym ciągu wątpliwości, czy samorządowa jednostka finansów publicznych może zawierać umowy na okresy określone w art. 142 i 143 ustawy Prawo zamówień publicznych, a więc na okres trzech lub pięciu lat oraz na czas nieoznaczony. Wprawdzie zapis art. 35 ust. 4 ustawy z 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych stanowi, że Jednostki sektora finansów publicznych zawierają umowy, których przedmiotem są usługi, dostawy lub roboty budowlane, na zasadach określonych w przepisach o zamówieniach publicznych, ale zgodnie art. 138 pkt 3 w związku z art. 189 ust. l tej ustawy stanowi, że ˝...dokonywanie wydatków następuje w granicach kwot określonych w planie finansowym, z uwzględnieniem prawidłowo dokonanych przeniesień / zgodnie z planowanym przeznaczeniem, w sposób celowy i oszczędny, z zachowaniem zasady uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów, czyli że samorządowa jednostka finansów publicznych może dokonywać wydatków tylko do wysokości określonej w jej planie finansowym, który obejmuje plan dochodów i wydatków w danym roku budżetowym (kalendarzowym). O wysokości zaciąganych zobowiązań mówi też art. 193, który stanowi, że kierownik jednostki budżetowej jednostki samorządu terytorialnego może, w celu realizacji zadań, zaciągać zobowiązania pieniężne do wysokości kwot wydatków określonych w zatwierdzonym planie finansowym jednostki. Wprawdzie w art. 184 ust. l pkt 10 lit. b ustawy o finansach publicznych znajduje się upoważnienie dla organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego do uchwalenia w uchwale budżetowej jednostki samorządu terytorialnego upoważnienia dla zarządu jednostki samorządu terytorialnego do zaciągania zobowiązań z tytułu zawartych umów, ale to upoważnienie może dotyczyć jedynie tych umów, których realizacja w roku następnym jest niezbędna dla zapewnienia ciągłości działania jednostki i termin zapłaty upływa w roku następnym. A zatem w świetle tych zapisów jest możliwe (po otrzymaniu odpowiedniego upoważnienia) zawieranie umów przez samorządowe jednostki sektora finansów publicznych na okres wykraczający poza okres określony w planie finansowym, jeżeli spełnione zostaną łącznie dwie przesłanki:
- realizacja umowy w roku następnym jest niezbędna dla zapewnienia ciągłości działania jednostki.
- termin zapłaty upływa w roku następnym.
Przyjęte powyższe rozwiązanie nie w pełni spełnia dyspozycję art. 35 ust. 3 pkt 1 ustawy, który stanowi, że, wydatki publiczne powinny być dokonywane w sposób celowy i oszczędny, z zachowaniem zasady uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów, praktyka bowiem pokazuje, że przeprowadzenie postępowania na okres dłuższy niż rok budżetowy pozwala na uzyskanie korzystniejszych warunków umowy, szczególnie jeśli chodzi o cenę. Za takim rozwiązaniem przemawia również fakt, że niektóre wydatki są zawsze ponoszone w każdym roku budżetowym. Bez ponoszenia tych wydatków żadna jednostka finansów publicznych nie może prawidłowo funkcjonować. Wiadomo też na podstawie wydatków poniesionych w latach poprzednich na poszczególne rodzaje usług czy dostaw, jaki może być ich poziom w okresie najbliższych trzech lat. Pragnę podkreślić to, co, jak myślę, jest powszechnie znane i uznawane, że wprowadzenie do systemu prawnego ustawy o zamówieniach publicznych, a obecnie ustawy Prawo zamówień publicznych miało na celu, aby wydatki sektora finansów publicznych dokonywane były w sposób oszczędny i racjonalny. Jeżeli jest tak, że ustawodawca w jednym akcie dopuszcza możliwość zaciągania zobowiązań na okresy dłuższe niż rok budżetowy, a w drugim akcie prawnym takiej możliwości nie dopuszcza, to takie jego działanie, jest działaniem wewnętrznie niespójnym.
Pragnę ponadto zwrócić uwagę na fakt, że rozwiązanie przyjęte w art. 184 ust. 1 pkt 10 lit. b ustawy o finansach publicznych zawiera możliwość upoważnienia wyłącznie zarządu przez organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego do zaciągania zobowiązań z tytułu umów, których realizacja w roku następnym jest niezbędna do zapewnienia ciągłości działania jednostki i termin zapłaty upływa w roku następnym. W tym miejscu rodzi się pytanie: A co z zaciąganiem tego typu zobowiązań przez powiatowe jednostki organizacyjne (np. szkoły, domy pomocy społecznej)? Czy upoważnienie udzielone zarządowi przez radę powiatu rozciąga się na upoważnienie dla tych jednostek, bowiem ustawa tego zagadnienia w sposób wyraźny nie precyzuje?
Niektórzy prawnicy uważają, że przepis art. 35 ust. 4 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 249, poz. 2104) z uwagi na fakt, jako że został zamieszczony w dziale I ustawy: Zasady ogólne finansów publicznych, jest przepisem szczególnym w stosunku do innych postanowień tej ustawy i w związku z tym dopuszczalne jest na jego podstawie zawieranie umów na okres trzech lub pięciu lat oraz na czas nieoznaczony po uprzednim przeprowadzeniu postępowania o udzielenie zamówienia publicznego w trybach przewidzianych w ustawie Prawo zamówień publicznych. Inni prawnicy uważają natomiast, że postanowienia art. 184 ust. l pkt 10 lit. b ustawy o finansach publicznych dotyczą wyłącznie, tylko tych umów, które zawierane są w sprawach dotyczących zamówień, których wartość nie przekracza wyrażonej w złotych równowartości kwoty 6000 euro.
Pragnę jednocześnie zwrócić uwagę, że jednoznaczne wyjaśnienie powstałych wątpliwości interpretacyjnych ma szczególne znacznie z uwagi na stanowiska organów kontrolnych, w tym w szczególności niektórych regionalnych izb obrachunkowych, które uważają, że ustawa o finansach publicznych jest przepisem szczególnym i w sprawach dotyczących okresu, na jaki mogą być zawierane umowy po przeprowadzeniu postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, należy stosować jej postanowienia. Zawarcie umowy z naruszeniem postanowień art. 184 ust. l pkt 10 lit. b i art. 193 ustawy o finansach publicznych, zdaniem kontrolerów, należy traktować jako naruszenie dyscypliny finansów publicznych, stosownie do postanowień art. 15 ustawy z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (Dz. U. z 2005 r. Nr 14, poz. 114), który stanowi, że: naruszeniem dyscypliny finansów publicznych jest zaciąganie zobowiązania bez upoważnienia albo z przekroczeniem zakresu upoważnienia do zaciągania zobowiązań jednostki sektora finansów publicznych.
Przedkładając powyższą interpelację, zwracam się z gorącą prośbą o pilne ustosunkowanie się do przedstawionych w niej wątpliwości i problemów oraz odpowiedź na pytanie: Jakie jest stanowisko kierowanego przez Panią Minister resortu finansów w opisanej powyżej sprawie?
Z poważaniem
Poseł Anita Błochowiak
Warszawa, dnia 11 maja 2006 r.
46 2006-06-09 11:23:24
Temat: Umowy zawierane przez jest na okres dłuższy niż rok budżetowy (1 odpowiedzi, napisanych Umowy w zamówieniach publicznych)
Pabianice 24 stycznia 2006 r.
BZ.I. 0718 - 2 /06
Pani
Zdzisława Wasążnik
Dyrektor
Departamentu Finansów
Samorządu Terytorialnego
Ministerstwa Finansów
ul. Świętokrzyska 12
00 -916 WARSZAWA
W dniu 1 stycznia 2006 r. weszła w życie ustawa z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 249, poz. 2104). Zmiany wprowadzone ustawą w systemie finansów publicznych, w tym finansów jednostek samorządu terytorialnego, moim zdaniem w sposób niezbyt precyzyjny regulują wzajemne relacje w zakresie wydatkowania środków publicznych określonych w ustawie i w ustawie z dnia 19 stycznia 2004 r. ? Prawo zamówień publicznych (Dz. U. Nr 19, poz. 177 z późn. zm.). W tej sprawie występowałem już wcześniej do organów sprawujących nadzór nad finansami jednostek samorządu terytorialnego (kserokopie pism w załączeniu). Jak wynikało z pisma Pani Minister Elżbiety Suchockiej ? Roguskiej z dnia 30 marca 2005 r. (BP ? 033 ? 81/2005/305 ? kserokopia w załączeniu) sprawa ta miała być analizowana w toku prac nad projektem ustawy o finansach publicznych.
Moim zdaniem przyjęte rozwiązania w nowej ustawie o finansach publicznych budzą w dalszym ciągu wątpliwości, czy samorządowa jednostka finansów publicznych, może zawierać umowy na okresy określone w art. 142 i 143 ustawy ? Prawo zamówień publicznych, a więc na okres trzech lub pięciu lat oraz na czas nieoznaczony. Wprawdzie zapis art. 35 ust. 4 ustawy z 30 czerwca 2005 r. stanowi, że ?jednostki sektora finansów publicznych zawierają umowy, których przedmiotem są usługi, dostawy lub roboty budowlane, na zasadach określonych w przepisach o zamówieniach publicznych?, ale zgodnie z art. 138 pkt 3 w związku z art. 189 ust.1 ustawy, ?dokonywanie wydatków następuje w granicach kwot określonych w planie finansowym, z uwzględnieniem prawidłowo dokonanych przeniesień i zgodnie z planowanym przeznaczeniem, w sposób celowy i oszczędny, z zachowaniem zasady uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów?, czyli że samorządowa jednostka finansów publicznych może dokonywać wydatków tylko do wysokości określonej w jej planie finansowym. W art. 184 ust.1 pkt 10 lit. b ustawy znajduje się wprawdzie upoważnienie dla organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego do uchwalenia w uchwale budżetowej jednostki samorządu terytorialnego, upoważnienia dla zarządu jednostki samorządu terytorialnego do zaciągania zobowiązań z tytułu zawartych umów, ale to upoważnienie może dotyczyć jedynie tych umów, których realizacja w roku następnym jest niezbędna dla zapewnienia ciągłości działania jednostki i termin zapłaty upływa roku następnym. A zatem w świetle tych zapisów jest możliwe (po otrzymaniu odpowiedniego upoważnienia) zawieranie umów przez samorządowe jednostki sektora finansów publicznych, na okres wykraczający poza okres określony w planie finansowym, jeżeli spełnione zostaną łącznie dwie przesłanki:
- realizacja umowy w roku następnym jest niezbędna dla zapewnienia ciągłości działania
jednostki,
- termin zapłaty upływa w roku następnym.
Przyjęte powyższe rozwiązanie nie w pełni spełnia dyspozycję art. 35 ust. 3 pkt. 1 ustawy, który stanowi, że ?wydatki publiczne powinny być dokonywane w sposób celowy i oszczędny, z zachowaniem zasady uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów?.. Praktyka bowiem pokazuje, że przeprowadzenie postępowania na okres dłuższy niż rok budżetowy, pozwala na uzyskanie korzystniejszych warunków umowy, szczególnie jeśli chodzi o cenę. Za takim rozwiązaniem przemawia również fakt, że niektóre wydatki są zawsze ponoszone w każdym roku budżetowym. Bez ponoszenia tych wydatków żadna jednostka finansów publicznych nie może prawidłowo funkcjonować. Wiadomo też na podstawie wydatków poniesionych w latach poprzednich na poszczególne rodzaje usług czy dostaw, jaki może być ich poziom w okresie najbliższych trzech lat. Pragnę podkreślić, to co jak myślę jest powszechnie znane i uznawane, że wprowadzenie do systemu prawnego ustawy o zamówieniach publicznych a obecnie ustawy ? prawo zamówień publicznych miało na celu aby wydatki sektora finansów publicznych dokonywane były w sposób oszczędny i racjonalny. Jeżeli ustawodawca w jednym akcie dopuszcza możliwość zaciągania zobowiązań na okresy dłuższe niż rok budżetowy i jeżeli ten sam ustawodawca w drugim akcie prawnym takiej możliwości nie dopuszcza, to takie jego działanie, jest działaniem wewnętrznie nie spójnym. Moim zdaniem ustawa o finansach publicznych i ustawa ? Prawo zamówień publicznych stanowią łącznie o zasadach i sposobach wydatkowania środków publicznych i powinny być ze sobą zgodne między innymi w zakresie na jaki okres mogą być zawierane umowy przez jednostki finansów publicznych.
Pragnę ponadto zwrócić uwagę na fakt, że rozwiązanie przyjęte art. 184 ust. 1 pkt 10 lit. b ustawy, zawiera możliwość upoważnienia wyłącznie zarządu przez organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego do zaciągania zobowiązań z tytułu umów, których realizacja w roku następnym jest niezbędna do zapewnienia ciągłości działania jednostki i termin zapłaty upływa w roku następnym. W tym miejscu rodzi się pytanie, a co zaciąganiem tego typu zobowiązań przez powiatowe jednostki organizacyjne. (np. szkoły, domy pomocy społecznej)?. Czy upoważnienie udzielone zarządowi przez radę powiatu, rozciąga się na upoważnienie dla tych jednostek, bowiem ustawa tego zagadnienia w sposób wyraźny nie precyzuje?.
Niektórzy prawnicy uważają, że przepis art. 35 ust. 4 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. finansach publicznych (Dz. U. Nr 249, poz. 2104), z uwagi na fakt, jako że został zamieszczony w dziale I ustawy ? ?Zasady ogólne finansów publicznych?, jest przepisem szczególnym w stosunku do innych postanowień ustawy i w związku z tym dopuszczalne jest na jego podstawie zawieranie umów na okres trzech lub pięciu lat oraz na czas nieoznaczony po uprzednim przeprowadzeniu postępowania o udzielenie zamówienia publicznego.
Szanowna Pani Dyrektor,
przedkładając powyższe pismo, zwracam się z gorącą prośbą o ustosunkowanie się do przedstawionych w nim wątpliwości i problemów interpretacyjnych związanych ze stosowaniem przepisów ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych i ustawy z dnia 19 stycznia 2004 r. ? Prawo zamówień publicznych przez samorządowe jednostki sektora finansów publicznych.


