Musisz przeprowadzić postępowanie wyjaśniające jeżeli masz podejrzenia o rażąco niską cenę.
Powinieneś niezwłocznie zwrócić się do wykonawcy na piśmie z prośbą o wyjaśnienia dotyczące elementów ceny, które wpływają na jej wysokość. Pamiętaj, że jest to Twój obowiązek, a nie uprawnienie! Wynika to wprost z art. 90 ust. 1 ustawy Pzp. Wskazuje on, że zamawiający w celu ustalenia, czy oferta zawiera rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia, zwraca się w formie pisemnej do wykonawcy o udzielenie w określonym terminie wyjaśnień. Zwrot ?zwraca się? wskazuje na konieczność wystąpienia do wykonawcy o takie wyjaśnienie.
Od wykonawcy możesz żądać wyłącznie wyjaśnień dotyczących elementów ceny, które miały wpływ na jej wysokość. Nie możesz natomiast wymagać od niego dostarczenia np. umów z dostawcami.
Jeśli mimo uzasadnionych wątpliwości nie wystąpisz do wykonawcy z prośbą o wyjaśnienie, czy zaoferowana przez niego oferta zawiera rażąco niską cenę, i odrzucisz ją bez wcześniejszych wyjaśnień, narazisz się na jego protest. Dodatkowo podczas kontroli może zostać Ci postawiony zarzut rażącego naruszenia przepisów ustawy Pzp w związku z prowadzeniem postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. Jeśli natomiast wystąpisz o wyjaśnienie i nie odrzucisz takiej oferty, twierdząc, że nie zawiera ona rażąco niskiej ceny, mimo że np. różnica pomiędzy ceną a wartością szacunkową powiększoną o VAT wynosi ponad 30?40%, narazisz się na zarzuty innych wykonawców.
Postępowanie wyjaśniające powinno się odbyć przed wyborem najkorzystniejszej oferty, a nie na skutek wniesionego protestu czy odwołania!
Orzeczenie:
W jednym z postępowań zamawiający zarzucił wykonawcy, że podał w ofercie nieprawdziwe informacje o cenie. Zarzut ten oparł na stwierdzeniu, że za cenę zawartą w ofercie nie można w aktualnych warunkach rynkowych nabyć materiałów i urządzeń niezbędnych do wykonania zamówienia. Nie przeprowadził przy tym postępowania przewidzianego w art. 90 ustawy Pzp ani nawet nie wezwał wykonawcy do złożenia wyjaśnień. W uzasadnieniu wyroku w tej sprawie Zespół Arbitrów przypomniał, że jeżeli zamawiający nabiera wątpliwości co do tego, że cena oferty jest rażąco niska w stosunku do cen rynkowych, powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające przewidziane w art. 90 ustawy Pzp. Następnie jeśli te wątpliwości by się potwierdziły, musi odrzucić ofertę na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 4 ustawy Pzp (wyrok z 9 sierpnia 2004 r., sygn. UZP/ZO/0-1234/04).
W uzasadnieniu innego wyroku można przeczytać, że mimo iż przepisy nie określają pojęcia rażąco niskiej ceny, to jednak jeśli cena oferty jest o 50% niższa od wartości robót ustalonych w kosztorysie inwestorskim, zamawiający powinien zwrócić się do wykonawcy o udzielenie stosownych wyjaśnień. W ten sposób może stwierdzić, czy oferta zawiera rażąco niską cenę (wyrok z 19 listopada 2004 r., sygn. UZP/ZO/0-1957/04). Jest to w tym przypadku obowiązek zamawiającego (art. 90 ust. 1 ustawy Pzp). Nawet fakt, że wcześniejsze postępowania, co do takiego samego rodzaju robót, zostały zrealizowane dla zamawiającego za cenę o 50% niższą od wartości kosztorysu inwestorskiego, nie miał, zdaniem arbitrów, w tej sprawie znaczenia.
Dodatkowo pamiętaj o jednej ważnej sprawie. To na wykonawcy, a nie na Tobie, jako zamawiającym, ciąży obowiązek wyczerpującego wyjaśnienia oraz udokumentowania tego, że zaoferowana cena nie jest rażąco niska. O ile Ty masz obowiązek wystąpić do wykonawcy o złożenie wyjaśnień, o tyle on musi Ci udowodnić, że elementy, które mają wpływ na wysokość ceny, wynikają z okoliczności obiektywnych, co można wysnuć z interpretacji i ugruntowanej doktryny w tym przedmiocie. Ponadto wykonawca powinien ten fakt wprost potwierdzić dokumentami i informacjami załączonymi do swojego pisma.
Orzeczenie:
Powyższe potwierdził wyrok Zespołu Arbitrów z 28 marca 2006 r. (sygn. UZP/ZO/0-860/06). W uzasadnieniu arbitrzy wskazali, że w ich ocenie wykonawca przedstawiając kalkulację cenową oferty, nie wykazał w sposób niebudzący wątpliwości, iż otrzyma upust od importera samochodów. Przedstawioną prognozę zwiększonej sprzedaży będącej wynikiem reklamy samochodów tej marki przez ośrodki szkolenia kierowców arbitrzy uznali wyłącznie za przewidywania wykonawcy niepoparte badaniami rynkowymi. Wobec tego zgodzili się z decyzją zamawiającego o odrzuceniu oferty.
