a) Jeśli przedmiot zamówienia można wykonać bez elementu A i A nie jest objęty umową (projektem... itd.) to A pozostaje z zasady poza obecną umową. Czy ktoś zechce go zamawiać i jak, to całkiem niezależna sprawa.
Umowa może obejmować A, a także dowolne inne, nawet jeśli przedmiot zamówienia pod względem technicznym można wykonać bez tych elementów.

b)Jeśli przykładowy budynek mógłby się zawalić bez elementu B, to moim zdaniem element B jest objęty obecną umową o roboty budowlane (kwestia jedynie formalnego dowodu). Niekoniecznie nawet musi grozić zawaleniem, ale dla uproszczenia nie rozwijam tego aspektu.

Ani A ani B nie kwalifikują się moim zdaniem na zamówienie dodatkowe i nadal nie mamy dobrego przykładu. Czy może doris233 akurat zgłębia zamówienie dodatkowe?

a)  Jeśli przedmiot zamówienie można wykonać bez elementu dodatkowego to nie będzie to zamówienie dodatkowe
b)Jeśli przykładowy budynek się zawali gdy nie zostanie element dodatkowy to zamówienie dodatkowe
?

Ostatecznie można to nazywać budynkiem, ale raczej nie można w takim stanie uznać go za wykonany w całości (chyba że taki stan wyraźnie wynika z umowy).

Któryś mądry Wykonawca ostatnio udowodnił mi, że pod pojęciem budowa rozumie się także odbudowę, rozbudowę, przebudowę

Jeśli określam zamówienie jako np. budowa domu, to oczekuję kompletnego domu i to przydatnego do użytku. Jeśli projektant pominął w projekcie  jakieś konieczne elementy jak np. drzwi, schody czy ściany, to oczywiste dla mnie, że nawet dodanie ich do zadania w ramach formalnych zmian nie zmienia przedmiotu zamówienia, niezależnie od ich ilości, wielkości czy ceny. Nie jest to ani zmiana zamówienia ani podstawa odrębnego.

Ciągle czekam na dobry przykład przedmiotu zamówienia dodatkowego.

No i sam sobie odpowiedziałeś
Jeśli możliwe jest wykonanie przedmiotu zamówienia bez drzwi i okien (a jest możliwe) to nie jest to zamówienia dodatkowe

Odpowiedzieć trzeba sobie na pytanie czy bez tego elementu będzie możliwe wykonanie zamówienia podstawowego.
Tu tkwi odpowiedź

Ciągle czekam na dobry przykład przedmiotu zamówienia dodatkowego.

a)
d) zamówienia dodatkowe to nie wiem, z jednej strony zawsze ryzykowne wobec takich a nie innych przepisów, z drugiej nie znam dobrego przykładu - zawsze mi wychodzi na to, że albo mieści się w zakresie aktualnej umowy, albo może sobie spokojnie pozostać do odrębnego zamówienia, a skoro może spokojnie czekać, to niech sobie czeka na normalny tryb, w ten sposób nie ma zamówienia dodatkowego, w zasadzie nigdy.

Ale są sytuacje, kiedy nie można czekać- jeśli projektant zapomniał o niezbędnym elemencie wymaganym przepisami (a jest ich dużo) i bez tego nie można wykonać PRAWIDŁOWO (przecież nie można dopuścić do sytuacji, że np budynek się zawali bo projektant zapomniał)
A niestety często się zdarza,że projektant zapomina

Oczywiście procedura zaczyna się od zmian w projekcie...

Ale w skrócie:
Np przedmiotem- Remont dachu
a W trakcie realizacji Zamawiający postanowił pomalować np okna- NOWE ZAMÓWIENIE
b) w trakcie realizacji okazało się, że nie ujęto jakichś prac w zestawieniu prac, a wynagrodzenie jest kosztorysowe- roboty dodatkowe służące do wykonania przedmiotu umowy
c) w trakcie realizacji okazało się, że nie ujęto jakichś prac w zestawieniu prac, a wynagrodzenie jest ryczałtowe- ryzyko ryczałtowe Wykonawca ma wykonać
d) w trakcie realizacji okazało się, że projektant nie wpisał elementu wymaganego przez przepisy, a jest to niezbędne do wykonania zamówienia ZAMÓWIENIE DODATKOWE

JEST JESZCZE KWESTIA, ŻE WYKONAWCA MA WYKONAĆ Z ZASADAMI WIEDZY TECHNICZNEJ

Argument dobry dla wytłumaczenia, tylko że nie ww. przepis nie bardzo wynika z przepisów o robotach budowlanych. Tamte zaś zobowiązują do ?zapłaty umówionego wynagrodzenia?, czyli  tak się płaci, jak zapisane w umowie.

Łatwo się mówi. Ideał (?!). Tylko że życie toczy się po swojemu,  błędy są sprawą codzienną i trudno znaleźć poprawnie przeprowadzony proces. Po prostu nie ma realnego sposobu. Jeśli kto ma sposób lub inny pogląd - oddaję głos.

Najpierw to ustalić czy raczej zrozumieć ZAKRES przedmiotu umowy/zamówienia, sprawa sposobu wynagrodzenia jest jakby drugorzędna.

Otóż moim zdaniem niekoniecznie. Skoro strony się już umówiły na wykonanie określonego obiektu, to należy rozumieć, że razem ze wszystkimi niezbędnymi elementami i robotami. Karykaturalne może być pisanie aneksu, w którym zaczniemy szczegółowo wyliczać pominięte czy pomylone pozycje i wykaz ten przekroczy rozmiar przedmiaru, podczas gdy podstawowe określenie przedmiotu umowy ma długość paru słów (np. budowa ulicy ...) i te parę słów obejmuje już formalnie wszystko.

Zbigniew Leszczyński "Zamówienia publiczne na roboty budowlane" PRESCOM Sp. z o.o, Wrocław 2010,  str. 80 - 81
"Roboty dodatkowe" i "zamówienia dodatkowe" nie są tożsame. Są to dwa różne pojęcia. Zamówienie dodatkowe to zamówienie, którego przedmiot wykracza poza określenie przedmiotu zamówienia zawarte w siwz na zamówienie podstawoee. Jest to więc nowe zamówienie, którego udzielamy w trybie zamówienia z wolnej ręki przy zachowaniu procedury wynikającej z pzp.
Pojęcie "robót dodatkowych" wynika natomiast z art. 630 par. 1 Kc, który określa , iż: "Jeżeli w toku wykonywania dzieła zajdzie konieczność przeprowadzenia prac, które nie były przewidziane w zestawieniu prac planowanych będących podstawą wynagrodzenia kosztorysowego a zestawienie sporządził zamawiający, przyjmujący zamówienie może żądać odpowiedniego podwyższenia umówionego wynagrodzenia".
Można powiedzieć, że roboty dodatkowe są objęte przedmiotem zamówienia, ale nie były ujęte w zestawieniu planowanych prac, które było podstawą do obliczenia ceny oferty. Nie mamy tutaj fo czynienia z nowym zamówieniem, ale z realizacją zamówienia, na które była zawarta umowa (umowa podstawowa), cały czas realizujemy więc ten sam przedmiot zamówienia. W takiej sytuacji wystarczy aneks do umowy.

Dokładnie tak pod warunkiem, że wynagrodzenie było kosztorysowe